Browsing Category:

Typisch Zweeds




Naakt of niet? Sauna etiquette in Zweden

Posted in Typisch Zweeds by

Hoewel we sauna’s vooral met Finland associëren, houden de Zweden ook erg van hun bastu. Ja, zo noemen de Zweden hun sauna. Zijn er, behalve de benaming, nog verschillen? Ga je naakt in een Zweedse bastu of hou je toch je badkledij aan? Dit artikel zoomt even in op de etiquette in een Zweedse sauna.

Quality Hotel Lappland

Bastu

Zowat heel de wereld gebruikt het Finse woord, sauna. De Zweden houden het bij bastu. Dat komt van badstuga (of badhuis).

Geen zin om in een gemengde bastu te gaan zitten? Of net op zoek naar een plek waar je met je gezelschap van het andere geslacht kan plaatsnemen? Of de bastu gemengd is of niet, staat altijd goed aangeduid. Bij grotere wellnesscentra zal je vaak beide mogelijkheden vinden. Zo heeft Ribersborgs Kallbadhus bij Malmö verschillende aparte sauna’s en één gemengde sauna.

De berkentakjes waarmee je zachtjes of harder op je lichaam tikt om de bloedstromen te activeren zijn typisch Fins.

Zweedse bastu

Naakt in de sauna

Ja, je gaat naakt in de bastu. En daarmee basta! Je neemt enkel een handdoekje mee om op te zitten. Het zou hygiënischer zijn om zonder badpak naar de sauna te gaan, hebben ze me in Finland ooit eens verteld.

Voor de meeste Zweden is ‘naakt’ niet vreemd of abnormaal. Welke vorm of maten je ook hebt, in Zweden is iedereen gelijk. Je moet dus zeker geen schrik hebben of je bekeken voelen als je voor de echte Zweedse ervaring gaat en naakt in de sauna gaat.

In bepaalde gevallen ga je toch met badkledij of een handdoek in de bastu. Zeker in hotels waar vaak internationale gasten komen, kan er een reglement zijn waarbij ze badkledij of bedekken met een handdoek vragen. Dit is er om de gasten die niet zo met sauna’s of naaktheid in sauna’s vertrouwd zijn, op hun gemak te stellen.

Twijfel je? Sla je handdoek dan om je en ga zo binnen. Je ziet binnen dan wel of je toch beter je badkledij kan gaan aantrekken of niet. Ook als je je toch niet op je gemak voelt, kan je je handdoek eventueel rond je houden. Maar bedenk dat je met je handdoek rond je mogelijks meer bekijks zal hebben dan als je er gewoon naakt gaat zitten 😉

rollen in de sneeuw in Granö Beckasin

Plons in het koude water

Niets heerlijker dan tussen de bastu-sessies in het koude water te springen of zelfs te rollen in de sneeuw. Je huid tintelt nog de hele avond na. Echt, probeer het eens want het is een sensatie die je nooit meer vergeet.

Wil je in het meer (ook als het bevroren ligt, is het heerlijk om tussenin of achteraf in een ijswak te gaan) of de zee ‘springen’ om af te koelen, zorg dan dat je dit nooit alleen doet! Spring ook beter niet in het water maar laat je er voorzichtig inzakken.

Mijn persoonlijke tip: zorg dat je -zeker in de winter- iets aan je voeten doet tussen de bastu en de plek waar je in het water wil springen of in de sneeuw wil rollen!

Sauna bij Granö Beckasin

De eerste keer naar de Zweedse sauna, wat mag je verwachten?

Heb je een paar uurtjes sauna gepland, zorg dan dat je op voorhand al wat meer water drinkt dan anders zodat je goed gehydrateerd bent.

Begin je saunabeurt altijd met een douche. Draai je handdoek rond je en ga de sauna binnen. Zet of leg je op je handdoek en geniet!

Ben je niet gewoon van een sauna te nemen of kan je niet zo goed tegen de warmte? Zet je dan op de onderste zitplekken. Hoe hoger, hoe warmer. Vind je het nog te warm? Ga dan op tijd uit de sauna en geef je lichaam de kans om af te koelen.

Hoe meer water je op de stenen giet, hoe warmer de bastu zal aanvoelen. Finnen hebben hun sauna graag goed heet. Daarom dat ze de luchtvochtigheid hoger willen dan de gemiddelde Zweed.

Over het algemeen ga je zo’n 15 minuutjes per keer in de bastu. Daarna laat je je lichaam afkoelen. Dit kan door even naar buiten te gaan, een dompelbad met koud water te nemen, een plons te nemen in het meer of door de sneeuw te rollen. Geef je lichaam tussendoor wat rust en drink een beetje. Daarna kan je voor de volgende sessie in de sauna stappen. Je kan dit een paar keer herhalen. Een gouden regel: neem je tijd en haast je niet maar geniet!

Wat neem je mee?

  1. 2 of 3 handdoeken: een handdoekje om op te zitten/liggen, eventueel een handdoek om rond je te slaan en een handdoek om je na het douchen mee af te drogen.
  2. Sommige openbare sauna’s hebben lockers waar je je spullen kan opbergen. Een klein hangslot kan dan handig zijn.
  3. De meeste mensen nemen wat te drinken mee. Een waterfles in plastic is het handigst (een metalen waterfles wordt erg warm) maar ik zag ook al biertjes in de bastu.
  4. Sommigen nemen ook een boek mee (als je alleen naar de sauna gaat, in een stilte-sauna,…)
  5. Douchegel/shampoo voor achteraf.

Bastu’s in Zweden voor jou uitgetest

Ook ik geniet op vakantie in Zweden graag van een Zweedse bastu. Soms zoek ik de saunacomplexen op, andere keren maak ik gebruik van de sauna van het hotel. Hieronder vind je een lijstje met sauna’s die ik al uitgetest en goedgekeurd heb:

Pin for later

Bastu - Zweedse sauna

Het Zweedse ‘personnummer’

Posted in Typisch Zweeds by

Het personnummer is het Zweeds nationale identificatienummer. Je kan het vergelijken met het rijksregisternummer in België. Het Zweedse personnummer gaat echter verder en wordt dagdagelijks gebruikt.

Hoe werkt het?

Iedere Zweed heeft zijn eigen gepersonaliseerde identificatienummer die bestaat uit 10 of 12 getallen. Het is een combinatie van je geboorte-nummer en een controle nummer.

820602 – 1234

Dit kan bijvoorbeeld het personnummer zijn van iemand die op 2 juni 1982 geboren is, je leest de eerste 6 getallen als jaar, maand en dag. Het aantal geboortecijfers is beperkt dus het is mogelijk dat die opgebruikt zijn. De nummers van uw geboortedatum worden dan veranderd naar nummers die dicht bij uw echte geboortedatum liggen.

Wat is het nut van het personnummer?

Net zoals ons rijksregisternummer wordt het personnummer gebruikt door de overheid, voor gezondheidszorg, … Maar in Zweden gebruiken ze het ook voor andere zaken zoals klantenkaarten (mijn grote frustratie dat ik in Åhléns geen klantenkaart en dus de klantenkortingen kan krijgen) en abonnementen zoals een telefoonkaart of fitnessabonnement.

De meeste Zweden kennen hun personnummer (en dat van hun kinderen/partner) vaak van buiten omdat ze het zo maak moeten gebruiken. De persoonlijke identificatienummers of personnummer zijn openlijk beschikbaar bij de Zweedse belastingdienst voor iedereen die erom vraagt.

Leven er beren in Zweden?

Posted in Typisch Zweeds by

Wie het artikel van the Big Four van Zweden al gelezen heeft, weet het antwoord al. Spoiler alert! Ja, de beer, meer bepaald de Europese bruine beer, is te vinden in Zweden.

Wat voor beer is de Europese bruine beer?

In Zweden kan je dus de Europese bruine beer vinden. Je moet daar wel wat geluk voor hebben want deze beer is eerder verlegen en zeer moeilijk te spotten in het wild.

De Europese bruine beren die in Zweden leven zijn omnivoren. Hun dieet bestaat uit bessen, muizen, mieren en plantenwortels. Ze houden een winterslaap en voordat ze dat doen mesten ze zich vet in de herfst. Je hebt dan de beste kans om ze, met een beetje geluk, te zien in het wild.

De Europese bruine beer is te vinden in het noorden en midden van Zweden. In Dalarna, Gävleborg en Jämtland zitten de grootste populaties beren van Zweden (en misschien zelfs van Europa)! Er zijn momenteel zo’n 3000 beren.

Wil je echt een beer in het wild spotten? Dan is je beste kans om dat te doen met professionele wild trackers. Op zeker spelen? Dan boek je best een tripje naar het natuurpark van Orsa Grönklitt.

Is het gevaarlijk om een Europese bruine beer tegen te komen?

De Europese bruine beer zal een ontmoeting eerder vermijden. Dat gezegd zijnde waren er, volgens het Scandinavian Brown Bear Research Project, tussen 1977 en 2012 zo’n 31 aanvallen door beren in Zweden.

De reden dat deze beer je zou aanvallen kan zijn omdat je het verrast hebt of omdat het dier gewond is geraakt en de noodzaak voelt om zich te verdedigen.

Je moet ook weten dat een beer die op zijn achterpoten staat niet agressief is! Hij staat gewoon rechtop om de omgeving te bekijken en om te bevestigen wat zijn goede reukzin en scherpe gehoord hem al hebben verteld.

Wat moet je doen als je oog in oog komt te staan met de Europese bruine beer?

Het belangrijkste is eigenlijk een close encouter te vermijden. Let op als je bessen gaat plukken, laat geen etensresten of afval achter (moet je sowieso niet doen!) en hou je hond aan de leiband.

Merkt de beer jou op dan doe je best het volgende:

  • Maak je zo groot mogelijk
  • Maak je aanwezigheid kenbaar door luid te spreken
  • Trek je langzaam en voorzichtig terug, van waar je kwam
  • Loop vooral niet weg!

Helpt dit allemaal niet, doe dan een laatste poging om de beer af te leiden: gooi iets tussen jou en de beer. Je rugzak,… wat je maar kan bedenken.

Heb jij al eens beren in het wild gezien in Zweden?

Ik heb zelf nog geen beren in het wild gezien. Ik heb voor dit artikel dan ook gebruik gemaakt van stockfoto’s. Biologen of kenners die meelezen en me toevallig kunnen bevestigen dat het effectief de Europese bruine beer is op deze foto’s?

Pin for later

Wil je gaan beren spotten in Zweden? Vergeet dan niet dit artikel te bewaren op Pinterest!

Infographic Beren in Zweden