Browsing Category:

Typisch Zweeds




Het Zweedse ‘personnummer’

Posted in Typisch Zweeds by

Het personnummer is het Zweeds nationale identificatienummer. Je kan het vergelijken met het rijksregisternummer in België. Het Zweedse personnummer gaat echter verder en wordt dagdagelijks gebruikt.

Hoe werkt het?

Iedere Zweed heeft zijn eigen gepersonaliseerde identificatienummer die bestaat uit 10 of 12 getallen. Het is een combinatie van je geboorte-nummer en een controle nummer.

820602 – 1234

Dit kan bijvoorbeeld het personnummer zijn van iemand die op 2 juni 1982 geboren is, je leest de eerste 6 getallen als jaar, maand en dag. Het aantal geboortecijfers is beperkt dus het is mogelijk dat die opgebruikt zijn. De nummers van uw geboortedatum worden dan veranderd naar nummers die dicht bij uw echte geboortedatum liggen.

Wat is het nut van het personnummer?

Net zoals ons rijksregisternummer wordt het personnummer gebruikt door de overheid, voor gezondheidszorg, … Maar in Zweden gebruiken ze het ook voor andere zaken zoals klantenkaarten (mijn grote frustratie dat ik in Åhléns geen klantenkaart en dus de klantenkortingen kan krijgen) en abonnementen zoals een telefoonkaart of fitnessabonnement.

De meeste Zweden kennen hun personnummer (en dat van hun kinderen/partner) vaak van buiten omdat ze het zo maak moeten gebruiken. De persoonlijke identificatienummers of personnummer zijn openlijk beschikbaar bij de Zweedse belastingdienst voor iedereen die erom vraagt.

Leven er beren in Zweden?

Posted in Typisch Zweeds by

Wie het artikel van the Big Four van Zweden al gelezen heeft, weet het antwoord al. Spoiler alert! Ja, de beer, meer bepaald de Europese bruine beer, is te vinden in Zweden.

Wat voor beer is de Europese bruine beer?

In Zweden kan je dus de Europese bruine beer vinden. Je moet daar wel wat geluk voor hebben want deze beer is eerder verlegen en zeer moeilijk te spotten in het wild.

De Europese bruine beren die in Zweden leven zijn omnivoren. Hun dieet bestaat uit bessen, muizen, mieren en plantenwortels. Ze houden een winterslaap en voordat ze dat doen mesten ze zich vet in de herfst. Je hebt dan de beste kans om ze, met een beetje geluk, te zien in het wild.

De Europese bruine beer is te vinden in het noorden en midden van Zweden. In Dalarna, Gävleborg en Jämtland zitten de grootste populaties beren van Zweden (en misschien zelfs van Europa)! Er zijn momenteel zo’n 3000 beren.

Wil je echt een beer in het wild spotten? Dan is je beste kans om dat te doen met professionele wild trackers. Op zeker spelen? Dan boek je best een tripje naar het natuurpark van Orsa Grönklitt.

Is het gevaarlijk om een Europese bruine beer tegen te komen?

De Europese bruine beer zal een ontmoeting eerder vermijden. Dat gezegd zijnde waren er, volgens het Scandinavian Brown Bear Research Project, tussen 1977 en 2012 zo’n 31 aanvallen door beren in Zweden.

De reden dat deze beer je zou aanvallen kan zijn omdat je het verrast hebt of omdat het dier gewond is geraakt en de noodzaak voelt om zich te verdedigen.

Je moet ook weten dat een beer die op zijn achterpoten staat niet agressief is! Hij staat gewoon rechtop om de omgeving te bekijken en om te bevestigen wat zijn goede reukzin en scherpe gehoord hem al hebben verteld.

Wat moet je doen als je oog in oog komt te staan met de Europese bruine beer?

Het belangrijkste is eigenlijk een close encouter te vermijden. Let op als je bessen gaat plukken, laat geen etensresten of afval achter (moet je sowieso niet doen!) en hou je hond aan de leiband.

Merkt de beer jou op dan doe je best het volgende:

  • Maak je zo groot mogelijk
  • Maak je aanwezigheid kenbaar door luid te spreken
  • Trek je langzaam en voorzichtig terug, van waar je kwam
  • Loop vooral niet weg!

Helpt dit allemaal niet, doe dan een laatste poging om de beer af te leiden: gooi iets tussen jou en de beer. Je rugzak,… wat je maar kan bedenken.

Heb jij al eens beren in het wild gezien in Zweden?

Ik heb zelf nog geen beren in het wild gezien. Ik heb voor dit artikel dan ook gebruik gemaakt van stockfoto’s. Biologen of kenners die meelezen en me toevallig kunnen bevestigen dat het effectief de Europese bruine beer is op deze foto’s?

Pin for later

Wil je gaan beren spotten in Zweden? Vergeet dan niet dit artikel te bewaren op Pinterest!

Infographic Beren in Zweden

Zo organiseer je een Zweeds midzomerfeest bij je thuis

Posted in Typisch Zweeds by

Mijn plan was om juni dit jaar grotendeels in Zweden door te brengen. Ik wou erbij zijn op de Nationale feestdag, genieten van de Zweedse zomer en midsommar, midzomer, vieren in de archipel voor Stockholm. We weten allemaal waarom ik deze weken toch thuis doorbracht. Niet erg. Een herkansing volgend jaar en dan vier ik midzomer toch gewoon thuis? Hieronder vind je tips om een Zweeds midzomerfeest bij je thuis te organiseren!

De langste dag van het jaar wordt al sinds de zestiende eeuw gevierd en is in Zweden net zo belangrijk als kerstmis. Er komt best wat bij kijken als je zelf een Zweeds midzomerfeest wil organiseren. Uitnodigingen, receptjes verzamelen met typische midzomergerechten, versiering in huis halen, uitzoeken hoe je thuis zelf een midsommarstång (meipaal) kan opzetten,… Het wordt in elk geval een feest om nooit meer te vergeten! En wie weet kan je je gasten overtuigen om volgende keer weer samen midzomer te vieren, maar dan in Zweden!

De uitnodigingen

Het midzomerfeest wordt gevierd op de vrijdagavond die valt tussen 19 en 25 juni. Dit jaar prijkt vrijdag 19 juni 2020 dus op je uitnodigingen! Je kan ook op een ander moment een midzomerfeest organiseren.

Vergeet het weerbericht. Iedereen droomt van een zonnige avond maar de realiteit is vaak dat het net op midzomer koud en regenachtig is. De Zweden lachen wel eens dat het met kerst en met midzomer even warm is. De jaren dat de stralende zon wel van de partij is, worden daardoor alleen maar meer memorabel.

Op mijn uitnodiging zet ik: Er is geen slecht weer, alleen slechte kledij. Zo weten je gasten meteen dat ze best ook een dikke trui en/of een regenjas voorzien. En vooral: dat ze hun humeur niet mogen laten bepalen door het weer, haha. Je kan ook met een dresscode werken. In Zweden dragen veel feestvierders deze dag de nationale of lokale klederdracht. Je zou je gasten ook gewoon kunnen vragen in het blauw/geel te komen.

De versiering

Qua decoratie voor het midzomerfeest kan je je helemaal laten gaan. Lampionnetjes, Zweedse vlaggetjes (zoals deze cocktailprikkers en deze), natuurlijke materialen zoals takken, bloemen,… Het kan allemaal. Hou ook wat dekentjes bij de hand voor als het frisser wordt. Probeer zoveel mogelijk herbruikbare materialen te gebruiken als je een Zweeds midzomerfeest wil organiseren. Heb je glazen, borden of bestek te kort? Breng een bezoekje aan de kringloopwinkel en kies verschillende heerlijk ouderwetse stukken uit. Ik zet graag ook wat citronella-kaarsjes (bye bye muggen!) op tafel. En ik droom van een mooie vuurschaal met een Zweedse fakkel!

Het pronkstuk van de decoratie is de midsommarstång of meiboom. Deze stok wordt helemaal versierd en rechtgezet aan het begin van de feestelijkheden. Op mijn midzomerfeest zal een versierde pool noodle de taak van meiboom vervullen. Een oude borstelstok kan ook dienen. Een beetje creativiteit en verbeelding kan geen kwaad bij het organiseren van een midzomerfeest, haha.

Uiteraard mogen ook de bloemenkroontjes niet ontbreken. Woon je landelijk, dan kan je veldbloemen gaan plukken. Niet meteen bloemenrijke weides in de buurt? Bestel dan wat bloemen bij de plaatselijke bloemist. De tutorial om zelf je bloemenkroontje te maken vind je hier. Vind je zelf een bloemenkroontje maken te omslachtig, dan kan je hier ook kant-en-klare stoffen exemplaren bestellen.

Denk ook even praktisch: wat doe je als het regent op midsommarafton (de vooravond van midzomer)? Kan je snel een tent of andere weersbescherming opzetten? Kan het feestje naar binnen verhuizen?

Op tafel met midzomer

Op tafel met midzomer - Anna Hållams/imagebank.sweden.se
Anna Hållams/imagebank.sweden.se

Typische midzomergerechtjes mogen zeker niet ontbreken. Mijn favoriet is de gravad lax. Je kan deze zelf maken of in de winkel halen (in Delhaize hebben ze deze vast in hun assortiment). Verder horen ook haring, nieuwe aardappelen met dille en zelfs Zweedse balletjes bij het buffet. Ik serveer ook Hasselback potatis en Janssons frestelse. Eigenlijk kan je gewoon alle gerechten die je zelf lekker vindt, in buffetvorm op tafel zetten.

Tip: loop eens binnen in de Foodmarket van Ikea. Daar ga je heel wat ingrediënten voor het smörgåsbord of de traditionele Zweedse feestmaaltijd vinden.

De midzomertaart met aardbeien is zowat het belangrijkste van het feestmaal. Zweden eet graag en veel aardbeien. Ik kies dit jaar voor deze midzomertaart met meringue.

Heb je al van Aquavit gehoord? Net als vodka is dit drankje van aardappelen gemaakt. Deze snaps wordt gretig gedronken met midzomer. Wil je het helemaal op zijn Zweeds, oefen de tekst van het drinkelied Helan går (vrij vertaald: ad fundum) dan maar al. Je zingt het als toast.

Midzomerfeest organiseren: animatie

Je kan op voorhand al je bloemenkroon maken en de meipaal opzetten of je kan dit samen met je gasten doen. Plezier gegarandeerd en het helpt om je gasten in een Zweedse mood te geraken.

In Zweden zingt en danst jong en oud mee rond de meipaal. Ik kan me inbeelden dat je vrienden en familie hier misschien eerst wat aquavit nodig hebben vooraleer ze meedoen. Doen ze ook zonder snaps mee, dan heb je echt de juiste vrienden, haha. De tekst vind je hier.

Entertain je gasten met spelletjes uit de goede oude tijd zoals zaklopen, touwtrekken, petanque (in Zweden zijn de boulebars weer erg populair). Of speel typisch Zweedse spelletjes zoals kubb.

Als afsluiter: pluk 7 verschillende bloemen en leg deze, volgens aloude traditie, onder je kussen voor je gaat slapen. Wedden dat je in je droom je ware liefde zal zien?

Midzomer Live met Visit Sweden

Midzomerfeest - Anna Hållams/imagebank.sweden.se
Anna Hållams/imagebank.sweden.se

De belangrijkste feestdag van Zweden staat voor de deur en die ziet er in deze corona-tijden een beetje anders uit dan anders. Omdat corona dit jaar een stokje voor heel wat midzomervieringen steekt, brengt Visit Sweden midzomer naar je thuis! Op vrijdag 19 juni 2020 reis je via dit Facebook Live Event van Visit Sweden naar verschillende Zweedse regio’s. Ik heb me alvast op ‘aanwezig’ gezet.

De dag ziet er als volgt uit:

  • 11.00 uur – Bloemenkransen maken met Karl Fredrik bij Eklaholm in Skåne
  • 13.00 uur – Midzomer-lunch met Ingela Holgersson en haar familie in Grebbestad, West Zweden 
  • 15.00 uur – Midzomerdans rond de meiboom in traditionele kledij bij Marie Backlund en haar familie in Vikarbyn, Dalarna
  • 20.00 uur – Bloemen plukken en een duik in het meer in Roslagen 
  • 24.00 uur – Middernachtzon en skien aan de Zweedse grens in Zweeds Lapland 

Iedere live duurt 15-30 minuten.

Meer over midzomer

Pin for later

Zo organiseer je een Zweeds midzomerfeest bij je thuis - Anna Hållams/imagebank.sweden.se

Affiliates