Browsing Category:

Typisch Zweeds




Zo vieren de Zweden midzomer

Posted in Typisch Zweeds by

Vorig jaar vierde ik voor het eerst midzomer in Zweden. Wat een heerlijk feest! Midzomer is in Zweden net zo belangrijk als Kerst. Meisjes dragen bloemenkransen in hun haren en heel wat mensen dossen zich uit in de traditionele klederdracht. De meiboom wordt samen met heel het dorp rechtgezet waarna kinderen en volwassenen er rond dansen terwijl ze over kikkers zingen.

midzomer

Midsommar of midzomer

De Zweden vieren de start van de zomer, het moment van de zonnewende, op de vrijdag die het dichtst bij 21 juni ligt (dus de vrijdag tussen 19 en 25 juni). Het is een echte feestdag: net als met kerst is (bijna) iedereen thuis en zijn ook zo goed als alle winkels dicht. Op midsommarafton of de vooravond van het midzomerfeest sluiten de winkels en musea vroeger zodat iedereen de tijd heeft om zich op het feest voor te bereiden. Midzomer wordt vooral in familie- of vriendenkring gevierd. Voor veel Zweden is midzomer de start van hun zomervakantie.

Ben je met midzomer in Zweden, probeer dan op voorhand uit te zoeken waar je een traditionele midzomerviering kan bijwonen. Als je geluk hebt, nodigen Zweedse vrienden je voor dit feest uit. Zelf was ik vorig jaar in Mora en kwam eerder toevallig bij een erg authentieke viering in een van de wijken. Wie in Stockholm zit, zal de stad misschien als ‘leeg’ ervaren. De meesten gaan namelijk naar hun zomerhuisje (of dat van vrienden). Toch kan je met midzomer in Stockholm ook in Skansen terecht voor een traditionele viering.

De meiboom

Onder luide aanmoedigingen van het publiek zetten enkele sterke mannen (en vrouwen) de meiboom (in het Zweeds: midsommarstång of majstång) recht. De meiboom is een kruisvormige paal die volledig versierd is met groen en lintjes en staat symbool voor de vruchtbaarheid van de aarde. De verschillende dorpen/wijken steken elkaar wel eens de loef af met de mooiste of grootste meiboom.

Små grodorna

Een de meiboom er staat gaan jong en oud rond de boom dansen en zingen. Iedereen doet vrolijk mee. Je leert de dansjes dan ook al gauw aan. De dag voor midzomer had ik op de Inlandsbanan nog samen met enkele Zweden het liedje Små grodorna ingeoefend. Een moment dat ik nooit zal vergeten! Ze leerden me de tekst van het liedje en het bijbehorende dansje. Stel je even voor: 9 volwassenen die vrolijk als kikkers rondspringen in het gangpad van de trein. Memorabel!

Aardbeien en aquavit

Naast de meiboom zie je ook overal aardbeien(taart) opduiken. De Zweden zijn verzot op deze rode vruchten en eten ze met midzomer dan ook massaal. Wat later op de avond mag ook de aquavit (sterke drank) niet ontbreken. Op tafel komen allerlei traditionele Zweedse gerechten (veel groenten maar ook aardappelen en vis).

Al even traditioneel als ingelegde haring en aardappelsalade is het feit dat het op midzomer vaak minder goed weer is. De Zweden lachen wel eens dat het op kerst en op midzomer even koud is. Enkele jaren geleden was het zelfs omgekeerd en was het op bepaalde plekken in het zuiden van Zweden warmer met kerst dan op midzomer. Ook dit jaar ziet het ernaar uit dat het net op midzomer een regenachtige koude dag wordt, terwijl ze enkele weken geleden nog onder een hittegolf kreunden.

Wildkamperen in Zweden

Posted in Typisch Zweeds by

Oorverdovend stil is het als ik wakker word. Mijn tent staat in the middle of nowhere. Geen sanitair, geen elektriciteit. Back to basics. Ik vertrok met rugzak en tent om te gaan wildkamperen in Zweden. Elke avond een mooi plekje uitzoeken om te overnachten. Groter wordt de natuurbeleving niet.

wildkamperen in Zweden

In Zweden is wildkamperen dankzij het allemansrecht (allemansrätten) toegestaan, op voorwaarde dat je enkele regels volgt. Zo moet je de natuur en de omgeving maximaal respecteren en moet je wegblijven van omheinde terreinen en uit het zicht van huizen blijven.

Wildkamperen in Zweden: wat mag?

  • Je mag voor 24u je tent opslaan op een plek die op een niet-afgesloten terrein ligt, buiten het zicht van huizen en waar geen verbodsbord voor wildkamperen te zien is. In bepaalde natuurgebieden mag het bv niet en dan is dit aan de ingang aangeduid met een bord.
  • Respecteer de natuur: je mag niets kapot maken, verstoren of afval achterlaten.
  • Bessen en paddenstoelen plukken is toegestaan. Zorg dat je goed weet welke vruchten eetbaar zijn!

Tips om te wildkamperen

Eerste keer wildkamperen?

Bouw rustig op. Begin met 1 of 2 nachten wildkamperen en combineer met een verblijf op een camping of las zelfs een of meerdere overnachtingen op hotel of in een airbnb in. Ook als het weer plots helemaal zou omslaan, wil je je vakantie misschien verder zetten met comfortabelere hotelovernachtingen. Die hards blijven natuurlijk kamperen.

Kies een goede plek

Kijk op de kaart waar je een leuke plek kan vinden. Dit kan aan een meertje zijn, langs het water,… Het is aan te raden je tent op te zetten als het nog licht is. In Zweden tijdens de zomermaanden is dit geen probleem aangezien het niet echt donker wordt.

Wildkamperen naast een waterval kan idyllisch lijken maar het water blijft ook ‘s nachts stromen dus goede oordopjes zullen een must zijn. Ook een plek dicht bij het water lijkt een droom maar in het zomerseizoen zal je er ook de muggen moeten bijnemen, zeker als je wat later op het jaar gaat. Je zet je tent dus beter enkele honderd meter weg van het water.

Hou geen rekening met elektriciteit, stromend water,…

Wildkamperen is echt back to basics. Zorg dat je op alles voorzien bent. Een goede back-up voor essentiële zaken is zeker geen slecht idee. Vertrouw niet alleen op Google Maps of een GPS voor de navigatie maar neem ook een kompas en een gedetailleerde kaart mee. Je zou de eerste niet zijn die plots zonder batterij valt of geen bereik heeft.

Je hebt dus ook geen stromend water. Het toilet vind je achter een boom. Wassen doe je in dat meertje. Biologisch afbreekbare, ecologische zeep is een must als je het niet enkele dagen zonder zeep wil doen. Je vindt in de gespecialiseerde winkel speciale producten die je zowel als shampoo als voor de afwas kan gebruiken. Gebruik niet meer dan nodig.

Neem voldoende water mee. De meren in Zweden zijn over het algemeen zuiver genoeg om er van te drinken. Met een waterfilter zoals de life straw speel je op zeker.

Vuurtje stoken?

Wil je een vuurtje stoken om op te warmen, eten te koken,…? Zorg dat je goed weet of er geen ‘eldningsförbud’ of verbod op open vuren is. Maak sowieso ook geen vuurtje op kale rotsen, deze zouden kunnen barsten. Kies voor een ondergrond van zand of steengruis. Zorg voor een vuurvaste plek en doof het vuur volledig voor je weer verder trekt.

Beren en andere dieren

De kans is eerder klein dat je beren of veelvraten ziet maar het kan. Over het algemeen is veel lawaai maken voldoende om ze op afstand te houden. Zorg ook dat je steeds altijd en overal al het eten goed afgesloten wegsteekt. Ook kan je in Zweden slangen tegenkomen.

Met de auto?

Hou er rekening mee dat de afstanden in Zweden naar hulp, een benzinestation, supermarkten,… groter kunnen zijn dan verwacht. Zorg dat je altijd ruim op tijd tankt, sla een voldoende grote voorraad eten en drinken in,…

Met de auto kom je minder makkelijk op unieke plekjes. Het is dan wel comfortabeler om je spullen in de auto te kunnen meenemen maar voertuigen mogen niet zomaar overal komen en ook niet overal parkeren.

Auto’s, campers en caravans kunnen zich in principe niet op het allemansrätt beroepen.

Betalen in Zweden

Posted in Typisch Zweeds by

Kan je in Zweden met de euro betalen? Is Zweden echt zo duur? Het zijn maar enkele vragen die in je opkomen als het over Zweden en geld gaat. In dit artikel lees je alles over betalen in Zweden.

Met de kaart

Betalen in Zweden gebeurt vooral met de kaart. Ik heb nog maar 1x Zweedse kronen moeten afhalen omdat ik niet met de kaart kon betalen (het restaurant had problemen met de betaalterminal). Zelfs een toiletbezoek kan je in veel gevallen met de kaart betalen. De meeste creditcards worden geaccepteerd in Zweden.

Check op voorhand even met je bank of je bankkaart (en je visa-kaart) ook werken in het buitenland. Je kan dan, als je echt cash op zak wil hebben, bij aankomst even pinnen. Nogmaals: in principe heb je echt een cash nodig!

Veel handelaars kiezen ervoor om ‘kontantfri’ te zijn. Dit wil zeggen dat ze geen cash betalingen meer aanvaarden maar je er enkel nog met de kaart of via swish kan betalen. Ze doen dit vaak omdat het makkelijker maar ook veiliger (geen diefstallen, geen/minder geldtransporten) is. Zweden is koploper in het digitaal betalen. Ze willen binnen enkele jaren een cashless maatschappij zijn.

Zweedse kronen

Zweden doet niet mee aan de euro. Ze hebben momenteel ook geen plannen om zich bij de euro aan te sluiten, hoewel ze hier eigenlijk wel toe verplicht zijn door het Toetredingsverdrag. Toch kan je in bepaalde toeristische plekken wel de prijs in euro vermeld zien staan. De Zweedse munteenheid is de Zweedse Kroon (Krona). Om Zweedse kronen om te rekenen in euro’s, deel ik meestal door 10 en rond dan naar boven af. Je mag, afhankelijk van de wisselkoers, stevig naar boven afronden.

Zweeds geld

Er zijn muntstukken van 1, 2, 5 en 10 kronen. Er zijn bankbiljetten van 20, 50, 100, 500 en 1000 kronen. Net zoals bij de euro is er ook een onderverdeling in honderdsten. We spreken dan wel van öre ipv cent. Deze kleine muntstukken zijn uit roulatie gehaald.

In 2015 en 2016 kwamen nieuwe briefjes en muntstukken op de markt. De oude zijn sinds 30 juni 2016 en 2017 niet meer geldig. De briefjes kan je wel nog inwisselen bij Sveriges Riksbank.

Swish

In Zweden is het gebruikelijk dat elk zijn eigen biertje aan de bar gaat halen. Ook bij een restaurantbezoek wordt de rekening meestal gedeeld. Om onderling geld over te schrijven, hebben ze een handige app: Swish. Het is ook meteen een werkwoord: att swisha. Helaas kan je als buitenlander geen gebruik maken van de app. Je moet de app namelijk aan je (Zweedse) bankrekening koppelen. Je kan met Swish zelfs je kaarsje in de kerk betalen!