Browsing Category:

Typisch Zweeds




Verkiezingen in Zweden

Posted in Typisch Zweeds by

Je vindt hier uiteraard vooral reisinformatie en -inspiratie. Voor wie zich wat meer in het land wil verdiepen, komen af en toe ‘typisch Zweedse dingen‘ aan bod. Op deze verkiezingsdag (de Zweden verkiezen vandaag, 9 september 2018, een nieuw parlement) leek het me interessant wat dieper in te gaan op de Zweedse politiek, de verkiezingen en de politieke partijen in Zweden.

Sveriges Riksdag - verkiezingen zweden

Verkiezingen in Zweden

Zweden is, net als België en Nederland, een parlementaire constitutionele monarchie. De koning heeft een eerder symbolische functie en de regering en het parlement besturen het land. De regering en riksdagen (het parlement) dragen de wetgevende macht. Riksdagen bestaat uit slechts 1 kamer met 349 verkozenen. In 29 kiesdistricten kiezen ze 310 parlementsleden op basis van evenredige vertegenwoordiging. De overige 39 zetels verdelen ze over de verkozen partijen. In de regering zetelen 24 ministers.

Elke 4 jaar zijn er verkiezingen. Net als bij ons wordt een formateur aangesteld. In Zweden kan een regering ook zonder meerderheid aan de macht komen, zolang de meerderheid van het parlement ook niet ‘tegen’ stemt. Na het samenstellen van de regering stemt het parlement ook over de begroting. Als ze de begroting verwerpen, kan dit leiden tot vervroegde verkiezingen.

De Zweden hebben stemrecht vanaf 18 jaar (maar dus geen stemplicht). De voorbije weken zag je dan ook heel wat oproepen op Zweedse sociale media om te gaan stemmen. Dit jaar vallen de verkiezingen voor de gemeenteraden en de provincieraden samen met deze voor het Zweedse parlement. Het parlement zetelt in riksdagshuset, op Helgeandsholmen – een deel van Gamla Stan en vlakbij het koninklijk paleis in Stockholm. Naast de verkiezingen zijn er ook referenda. Zo mocht de Zweedse bevolking in 1955 stemmen over langs welke kant van de weg ze zouden rijden. Recenter waren er ook referenda over het al dan niet toetreden tot de euro.

Zweedse regering en parlement 2014-2018

De voorbije 4 jaar had Zweden een minderheidsregering van centrum-links, geleid door de sociaal-democraten, samen met groen. Stefan Löfven was de premier. In zijn ministerraad had hij te maken met verschillende schandalen en ministers die vervangen werden.

Lokale politiek

De gemeenteraad wordt om de 3 jaar verkozen. Jaarlijks wordt een voorzitter voor de gemeenteraad verkozen die de rol van wat wij kennen als burgemeester op zich neemt. De provinciale kiesdistricten stemmen overeen met de ‘län’ (= Zweedse provincie). Ook hier zijn het rechtstreeks verkozenen.

Sami Parlement

In zowel Zweden, Finland, Noorwegen als Rusland is er ook een Sami parlement. Dat komt hier later nog eens aan bod in een apart artikel.

Zweedse politieke partijen

Net zoals in de meeste West-Europese parlementen heeft het Zweeds politieke landschap 2 kanten: links en rechts. Aan de linkse, progressieve kant hebben we de Socialdemokraterna (S), Vänsterpartiet (V) (vänster = links), en de groenen of Miljöpartiet de Gröna (MP). De rechtse, conservatieve kant bestaat uit Liberalerna (L), Centerpartiet (C), Moderaterna (M) (=gematigden) en het kleinere Kristdemokraterna (KD). Sinds 2010 steeg de populariteit van het uiterst-rechtse Sverigedemokraterna (SD). Er heerst momenteel een cordon sanitaire. Geen enkele andere partij wil met SD in een regering stappen. Vraag is of dit ook blijft na de verkiezingen van 9/9/2018.

Spreek je een mondje Zweeds en wil je meer weten over de verkiezingen in Zweden? Hier vind je een lijstje met Zweedse media.

Typisch Zweeds: de Stockholm douche

Posted in Typisch Zweeds by

Woonoppervlakte in Stockholm is schaars en dus ook duur. Voor een studio betaal je al gauw 200.000 euro. Bovendien betaal je ook maandelijks nog een ‘avgift’ wat ook kan oplopen tot enkele honderden euro’s. Geen wonder dus dat je in Ikea veel plaatsbesparende tips vindt!

Een badkamer in Stockholm

In Stockholm zag ik al verschillende keren hoe ze de badkamers zo praktisch mogelijk proberen inrichten. Ik zag dit trouwens ook al in hotels in andere regio’s in Zweden. Waar de douche anders vaste wanden heeft en dus ook als de douche niet gebruikt wordt, plaats inneemt, zijn de deuren hier flexibel. Als de douche niet in gebruik is, kan je de douchewande helemaal naar binnen draaien.

Stockholm douche (1)

Draai je de deuren wat verder, dan heb je een gewone douche met ruime afmetingen. De deuren kunnen allebei ook verder opengedraaid worden zodat je een brede instap hebt. Handig toch?

Stockholm douche (2)

Het is wel even wennen natuurlijk en de badkamervloer wordt wel nat, zeker als het afvoerputje niet helemaal goed zit of werkt.

Stockholm douche?

Ik hoorde er al vaker naar verwezen worden als een ‘Stockholm douche’ maar mijn vriend Google blijkt hier helemaal niet van op de hoogte te zijn? Ook als ik zoek op ‘badkamer Stockholm’ of ‘douche Zweden’ of iets vergelijkbaars vind ik niets terug. Ik ben dus helemaal in de war nu. Iemand die meer weet over het concept van de Stockholm douche? Of weet wat de juiste naam is ervan?

Update: de term ‘Stockholmsdusch’ brengt me wel verder. Alleen blijken de Zweden er zelf niet uit te komen wat dit nu precies is. Je vindt afbeeldingen van muren waar de lavabo aan hangt en die je kan verplaatsen, opklapbare douches (jawel!) en allerlei varianten. Ook douches die in/boven een toilet zijn gebouwd blijken onder die term te vallen.

Allsång på Skansen

Al sinds 1935 (met enkele onderbrekingen) kan je in Skansen (Stockholm) naar Allsång på Skansen. Dit muziekevenement wordt sinds 1979 ook uitgezonden op SVT. Bekende artiesten komen er niet alleen hun hits brengen, ze zingen telkens ook een liedje dat tot het collectief Zweeds geheugen behoort. De tekst kennen ze vanbuiten. Voor wie de tekst niet vanbuiten kent, zijn er boekjes te koop met de liedjesteksten. Op tv krijg je de tekst karaoke-gewijs onderaan op je scherm.

Allsang pa Skansen (3)

Zweeds volksfeest

Al van in de vroege namiddag beginnen de Zweden aan te schuiven voor een plekje dichtbij het podium. Wat verder van het podium nemen groepen vrienden en familie enkele picknickplekjes in. Een unieke ervaring om eens mee te maken, alhoewel het bij momenten – zelfs voor mij – wat te Zweeds was.

Allsang pa Skansen (2)

Stockholm i mitt hjärta

De begintune van de show is ‘Stockholm i mitt hjärta’, een echt klassieker. Ik kan Allsång på Skansen ook echt aanraden voor wie de Zweedse taal onder de knie wil krijgen. Doordat je kan meezingen en de tekst op tv ziet staan, leer je hoe de woorden uitgesproken worden. Liedjes zingen is sowieso een goede methode om dingen te leren.

Je leert niet alleen de taal maar je krijgt ook een groot stuk Zweedse cultuur mee. Dankzij Allsång på Skansen leerde ik liedjes als ‘Var ska vi sova inatt’, ‘En kväll i juni’ en andere klassiekers kennen.

Allsang pa Skansen (1)

Presentatie Allsång på Skansen

Je zou Allsång på Skansen nog best kunnen vergelijken met wat we de laatste jaren ook bij ons onder de noemer ‘Vlaanderen zingt’ zien. Alleen is Allsång på Skansen in Zweden ook nog een van de best bekeken tv-programma’s van de zomer. Momenteel is de presentatie in handen van Sanna Nielsen die ook voor Zweden deelnam aan het Eurovisiesongfestival met ‘Undo’. Ook Eurovisiesongfestival-winnaar Måns Zelmerlöw presenteerde het programma nog.