Browsing Category:

Zweedse receptjes




Zweeds recept: köttbullar

Posted in Zweedse receptjes by

Of ik eens een receptje voor de Zweedse gehaktballetjes kon delen? Het was een vraag die al een paar keer terugkwam. Omdat ik echter zelf geen vlees eet, zocht ik hulp bij een echte Zweedse. Bovendien heeft ze een eigen cateringbedrijf, gespecialiseerd in Scandinavische gerechten. Dé perfecte persoon dus voor een gastartikel en een recept voor ‘köttbullar’. (Wat je trouwens als ‘sjeutbullar‘ uitspreekt.)

Ik stel je graag voor aan Ingrid van Northern Delight!

Gastartikel: recept Zweedse balletjes

“Ik ben Ingrid, Zweedse, kok en eigenaar van cateringbedrijf Northern Delight, gebaseerd in Utrecht, Nederland. Wij leveren Scandinavische catering in Nederland en België, bij privépersonen en bedrijven. Ik geef ook kookworkshops in de Scandinavische keuken voor groepen vanaf 8 personen. Meer informatie vind je op onze website. Actueel nieuws, recente opdrachten en recepten vind je ook via onze Facebookpagina.

Ingrid - Northern Delight

Het meest beroemde Zweedse gerecht is waarschijnlijk gehaktballen of ‘köttbullar’! Wat is dan zo bijzonder aan de Zweedse gehaktballen? Ja, dat is een goede vraag… Als je ze vergelijkt met de standaard Nederlandse zie je meteen dat de Zweedse balletjes veel kleine zijn, vaak wat sappiger en ook qua specerijen kunnen er verschillen zijn. 

Het recept voor köttbullar dat ik deel is van mijn moeder. Zij komt uit Småland maar werkte in Skåne, dat is Zuid-Zweden, vlak bij Denemarken. Daar leerde ze van een collega om de gehaktballen op smaak te brengen met gemalen piment. Dit wordt niet overal in Zweden gedaan maar in Denemarken wel. En zo ken ik dus de Zweedse gehaktballen. Piment geeft een hele fijne smaak aan de gehaktballen, maakt ze wat spannender dan als je alleen witte peper gebruikt.

Zweedse balletjes worden vaak gegeten samen met aardappelen, roomsaus en vossenbessenjam (lingonsylt). Maar ook gewoon samen met macaroni en tomatenketchup als simpel avondeten na een drukke werkdag. Verder vind je gehaktballen altijd op het “julbord” (kersttafel) en op het gewone “smörgåsbord”. Overgebleven gehaktballen zijn heerlijk samen met rode bietensalade op een lekkere boterham.

Ingrediënten voor Zweedse balletjes

Zweedse balletjes: recept

Onderstaande ingrediënten zijn voldoende voor ca 25 stuks.

  • 500 g rundergehakt of half-om-half gehakt
  • 1 kleine (of een halve) ui
  • 1 grote ei
  • 35 g paneermeel
  • 100 ml water
  • iets meer dan 0,5 tl gemalen piment
  • 1 tl zout
  • 0,5 tl gemalen witte peper

Bereiding ‘köttbullar’

1. Schil de ui en rasp deze zeer fijn.

2. Voeg het ei, paneermeel en water toe. Laat even wellen.

3. Voeg de specerijen toe en meng goed.

4. Voeg als laatste het gehakt toe. Meng goed. Je kunt eventueel proeven en controleren op smaak (of bak een klein balletje in een koekenpan en proef deze indien je half-om-halfgehakt gebruikt).

5. Maak je handen nat en vorm kleine ballen.

6. Bak de gehaktballen rondom bruin in boter. Leg ze op een bakplaat en laat ze daarna nog  8 minuten in de oven doorbakken op 180° C. 

Waar vind je de lekkerste ‘köttbullar’ in Zweden?

Afgelopen zomer at ik voor het eerst in het oudste restaurant van Stockholm, en van misschien heel Zweden, Den Gyldene Freden. Het restaurant opende in 1722 en was door de jaren heen de stamkroeg van veel poëten, schrijvers en zangers. De bekendste zijn misschien Carl Michael Bellman (1740-1795) en Cornelis Vreeswijk (1937-1987). 

Hier serveren ze klassieke dagelijkse kost (husmanskost) en hun gehaktballen zijn overheerlijk. Ze worden op traditionele wijze geserveerd met rauwgeroerde vossenbessen (ongekookte jam), snel ingelegde komkommer , aardappelen met dille en een roomsaus. Zo lekker!

 Bedankt, Ingrid, om dit recept voor Zweedse balletjes te delen!

Pin for later

Zweedse balletjes recept

Zweeds recept: Lussekatter

Posted in Zweedse receptjes by

Er zijn verschillende namen in omloop voor de saffraanbroodjes die de Zweden in de eindejaarsperiode, en vooral met Sankta Lucia – op 13 december, bakken. Ik leerde ze kennen als lussekatter maar soms lees je ook over lussebullar, saffransbullar of saffransbröd. Een ding is zeker: ze verkopen tijdens november en december als zoete broodjes (pun intended). Heb je nog nooit lussekatter geproefd, denk dan aan een zoet sandwichendeeg met een saffraansmaak.

Onderstaand recept komt uit het Zweedse bakboek ‘Sju Sorters Kakor’. In Zweden gebruiken ze meestal litermaten (dl, liter,…) i.p.v. gram zoals wij gewend zijn. Daarom heb ik alle ingrediënten voor de lussekatter afgemeten zoals ze in Zweden doen en het daarna gewogen zodat ik je het gewicht kon meegeven.

recept lussekatter

Ingrediënten

Onderstaande ingrediënten geven je ongeveer 40-45 kleine saffraanbroodjes. Als je een bakthermometer hebt, mag je die ook bij de hand houden.

  • 50 + 125 gram boter
  • Een halve liter melk
  • 50 gram verse gist
  • 1 theelepel zout
  • 900 gram bloem
  • 100 gram suiker
  • 1 gram saffraan
  • 1 ei

Voor de garnering van de lussekatter heb je nog 1 ei en eventueel een 90-tal rozijnen nodig.

Zo bak je Zweedse lussekatter

Weeg eerst al je ingrediënten voor de lussekatter af. Dat werkt het makkelijkste. Smelt daarna 50 gram boter en giet het bij de melk. Zet op een laag vuurtje. Hou de temperatuur in de gaten. Dit moet ongeveer 37°C zijn. Heb je geen bakthermometer, voel dan even met je vinger. Het mag niet te warm aanvoelen. Wie ervaring heeft met babybadjes zal het ook vrij goed op gevoel kunnen. Het is vooral belangrijk dat de melk niet te warm wordt.

Plet de verse gist in een deegkom en voeg hier een beetje van de melk aan toe tot de gist volledig opgelost is. Voeg hier de rest van de melk, de suiker en bijna alle bloem aan toe. Als je met een keukenrobot werkt, begin je op de laagste stand en zet je steeds hoger. Als het deeg niet meer aan de kant blijft plakken, is het deeg bijna klaar.

Pas op het einde voeg je ook het zout toe en laat je nog heel even op de hoogste stand draaien. In veel recepten lees je dat je het zout er meteen bij kan doen maar als je deeg niet mooi gist, zal dit waarschijnlijk de oorzaak zijn. Gist en zout zijn geen goede vriendjes. Kneed je met de hand, dan ga je door tot je deeg mooi ‘pakt’ en licht elastisch wordt.

Laat het deeg nu minstens 1 uur rusten, afgedekt onder een (bak)plastiek. Een handdoek gebruiken, heeft eigenlijk geen nut (leerde ik in de lessen patisserie bij Spermalie). Het deeg voor de lussekatter zou in omvang moeten verdubbelen.

Verbrijzel ondertussen de saffraan, samen met een suikerklontje. Meng de 100 gram suiker met de 125 gram boter tot een smeuïge massa. Voeg hier de saffraan en het ei aan toe.

Meng vervolgens de saffraanmassa onder het gerezen deeg. Voeg nog wat van de overgebleven bloem toe. Verdeel het deeg in stukjes, rol hier lange worstjes van en draai ze in de typische ‘S’ van de lussekatter. Leg ze op bakplaten en leg in elke draai van de ‘S’ nog een rozijntje. Dek je broodjes af en laat rijzen tot ze weer in omvang verdubbeld zijn.

Doe het eitje in een klein potje, klop goed los en strijk met een penseel (neem eentje met haren, niet zo eentje uit silicone) het ei-mengsel over de broodjes. De saffraanbroodjes zijn nu klaar voor de oven. Bak ze in 8 tot 10 minuten op 200 graden (warmelucht).

Tip: je kan de saffraanbroodjes ook invriezen. Doe dit best in een goed afgesloten pot of in een plastiek zakje. Na het ontdooien even weer opwarmen in de oven en je hebt lekkere lussekatter!

Waar lussekatter eten in Zweden?

Ik at al op verschillende plekken lussekatter en die waren elke keer weer erg lekker. Warme herinneringen aan het saffraanbroodje dat ik in Stockholm bij Under Kastanjen at. En ook dat van Lilla Kafferosteriet in Malmö kan ik me nog goed voor de geest (en de smaakpapillen) halen. Elk zichzelf respecterend restaurant of café in Zweden heeft in de eindejaarsperiode saffraanbroodjes op het menu staan.

Pin for later

Recept lussekatter - Zweedse saffraanbroodjes

Zweeds recept: biskvier

Posted in Zweedse receptjes by
Recept biskvier

In zowat elke konditori in Zweden zie je ook biskvier liggen. Dit koekje heeft een bodem met amandelen, een romige botervulling en een laagje chocolade als afwerking. Ik leerde deze koekjes maken tijdens een masterclass en maakte de biskvier ondertussen al zo vaak dat ik het recept vanbuiten ken. In het begin halveerde ik de hoeveelheden maar omdat je ze vrij lang kan bewaren in de koelkast, durf ik de hoeveelheden nu soms verdubbelen.

Ingrediënten biksvier

  • 100 gram amandelpoeder (je kan dit ook zelf maken door amandelen te verpulveren)
  • 125 gram suiker
  • 125 boter op kamertemperatuur
  • 90 gram poedersuiker
  • 1 ei (eigeel en eiwit apart doen)
  • afgestreken el vanillesuiker
  • 150 gram chocolade
  • eetlepel neutrale olie

Zo maak je Zweedse biskvier

Het recept voor biskvier is eigenlijk vrij simpel. Splits eerst het ei. Hou het eigeel voorlopig aan de kant. Meng het amandelpoeder met de suiker en het eiwit. Laat dit beslag minstens een halfuur rusten in de koelkast.

Verwarm de oven op 175°C. Doe het amandelbeslag in een spuitzak en spuit koekjes van 3-5 cm diameter. Bak de koekjes gedurende 12 minuten tot ze lichtbruin kleuren. Laat de koekjes afkoelen.

Bodems van amandeldeeg

Maak nu botercrème. Mix de boter, de suiker en de eidooier tot je een romige botercrème hebt. Smelt 50 gram van de chocolade au bain marie en meng dit onder de botercrème.

Zelf biskvier maken

Doe de vulling met een lepel op de koekjes en zorg dat de botercrème wat bol staat. Zet even in de koelkast terwijl je de afwerking voorbereidt.

Recept biskvier

Smelt de rest van de chocolade au bain marie en doe er een eetlepel olie bij zodat de chocolade mooi glanst. Dop de koekjes in de chocolade tot de botercrème helemaal bedekt is.

Recept biskvier: chocolade afwerking

Je kan ook experimenteren met varianten in plaats van de pure chocolade. Zo maakte ik al een versie met witte chocolade (doe dan wel wat minder chocolade of boter in de botercrème aangezien witte chocolade sowieso al vetter is). Laat je creativiteit gerust de vrije loop voor dit biskvier recept!

Pin for later: recept biskvier

Recept biskvier