Browsing Tag:

Sankta Lucia

Sankta Lucia, het lichtfeest

Posted in Typisch Zweeds by

Op 13 december vieren de Zweden Sankta Lucia, het feest van het licht. Het Luciafeest brengt letterlijk wat licht in de donkere wintermaanden. Meisjes dragen lange witte kleedjes met een kroontje met kaarsen in, iedereen smult van de saffraanbroodjes en pepparkaka en in zowat elke kerk is een viering waarin Lucia-liedjes gezongen worden.

De traditie

De traditie wil dat de kinderen hun ouders ‘s morgens wekken op 13 december. Ze komen de kamer van hun ouders binnen, zingen Sankta Lucia-liedjes en brengen hen lussekatter (safraanbroodjes) op bed. Ook in de kerk is er een speciale viering waarbij het Luciakoor de typische liedjes zingt.

Sankta Lucia

De meisjes (hoewel het tegenwoordig in het vooruitstrevende Zweden ook jongens kunnen zijn) dragen lange witte kledij met een rood lint en één meisje, Lucia, draagt een kroontje met kaarsen. De jongens zijn sterrenjongens en dragen een punthoed met een ster op.

Elke stad verkiest zijn eigen Lucia die dan in vaak in een koets wordt rondgereden om ‘licht te brengen’. Er is ook een nationale verkiezing op tv. Heel wat miss Zweden’s zijn als Lucia begonnen. De Sankta Lucia-verkiezing is een uitzondering in een Zweden waar ze er voor de rest hard naar streven om iedereen zo gelijk mogelijk te behandelen en geen rangorde te hanteren. In 1927 verkoos Stockholm voor het eerst haar Lucia.

Herkomst

Er bestaat wat discussie over waar het Luciafeest vandaan komt. De dag zou genoemd zijn naar Sankta Lucia van Syracuse, een martelares die in 304 na Christus stierf. Ze zou nog kunnen zien hebben, ondanks dat ze haar ogen uitgestoken hadden. De rode linten die de meisjes nu met het lichtfeest dragen zouden wijzen op het bloed en de dood.

Het Luciafeest nam elementen over van het voorchristelijke midwinterlichtfestival. Vroeger kwam 13 december overeen met midwinter, de kortste dag van het jaar. Door de kalenderwijzigingen veranderde deze dag maar de naamdag van Sankta Lucia bleef staan.

Zelf ook Sankta Lucia bijwonen? In Stockholm kan dit o.a. in Skansen. Ik woonde ook al eens het Luciaconcert bij in de Bosebo-kerk in Lund.

Pin it

Sankta Lucia

Luciaconcert van Bella Voce in de Bosebo-kerk in Lund

Posted in Skåne by

Het stond hoog op mijn verlanglijstje: een Luciaviering bijwonen in Zweden. Toen ik hoorde dat er elk jaar in de houten Bosebo-kerk in Kulturen in het gezellige stadje Lund een Lucia-concert was, leek dit me wel een mooie en unieke gelegenheid voor mijn eerste Luciaviering.

Luciaconcert door Bella Voce

De Bosebo-kerk in Kulturen in de studentenstad Lund is al jaren het decor voor een zeer gesmaakt Luciaconcert van het koor Bella Voce. Het aantal tickets is beperkt (ook al vindt het concert 4 keer plaats) en de tickets zijn elk jaar in een mum van tijd uitverkocht. Op het Facebookevenement zie je berichtjes opduiken van mensen die bijna smeken of iemand nog een ticketje op overschot heeft. Ik prijs me dus erg gelukkig dat ik erbij mocht zijn. Dankzij Visit Lund en Kulturen mocht ik zelfs in de hoogzaal plaatsnemen zodat ik een optimaal zicht had.

Luciaconcert door Bella Voce in Lund

Kaarsen en Luciaviering

Klokslag 19u deden ze de lichten in de kerk uit en werd het muisstil. Het koor kwam de kerk binnengewandeld, met Lucia voorop. Zoals de traditie het wil, heeft Lucia een kroontje in haar haar met daarop echte kaarsen. De andere koorleden volgen, ook in het witte gewaad met rode strik. Zij dragen een krans in hun haren en houden een kaars vast. De enige verlichting in de kerk, kwam van de kaarsen van het koor.

Het was zo’n intens moment dat ik ervan overtuigd ben, dat ik elke keer ik het liedje van Sankta Lucia hoor, ik weer ontroerd terug zal denken aan de mooie ceremonie in dat kleine houten kerkje in Lund. Het koor bracht ruim 40 minuten liedjes die gelinkt zijn aan Sankta Lucia en kerst. De meeste liedjes waren in het Zweeds, enkele ook in het Engels. Het was echt een adembenemende ervaring.

Bella Voce

In het koor van Bella Voce zitten enkel dames die ofwel aan de universiteit van Lund studeren of er gestudeerd hebben. Dit vierstemmig dameskoor bracht echt magie. Hun stemmen blenden ongelooflijk mooi. Mocht je rond Lucia niet in Lund zijn of geen tickets voor hun Lucia-concert kunnen bemachtigen, kan ik alleen maar aanraden toch naar een van hun andere optredens te gaan.

Bosebo-kerk

Ik was eerder al een paar keer in Lund geweest en bezocht toen ook Kulturen. Ik was dus al in de Bosebo-kerk geweest en was onder de indruk van dit oude houten kerkje. De Bosebo kyrka (=kerk) komt uit Småland en dateert uit 1652. In 1894 zou de kerk afgebroken worden en vervangen worden door een grotere kerk. Gelukkig kon Kulturen de kerk opkopen, verhuizen en terug opbouwen in het openluchtmuseum van Lund.

Het kerkorgel (waar ik tijdens de Luciaviering erg dichtbij mocht zitten) dateert uit 1773 en werkt nog volledig. Ook de beschilderde plafonds (geschilderd door Sven Nilsson Morin) zijn in goede staat. De predikstoel (1781) werd in rococostijl versierd door dezelfde kunstenaar die de beschilderingen deed. De kerk doet nog steeds dienst als decor voor o.a. doop- en huwelijksvieringen. Meer over de kerk vind je op de Zweedse website.

Pin for later

Luciaconcert van Bella Voce in de Bosebo-kerk in Lund