Browsing Tag:

Nobel

Vinterviken, waar ooit de fabriek van Nobel stond

Posted in Stockholm by
Vinterviken

Vandaag neem ik jullie mee naar Vinterviken, een baai in het zuiden van Stockholm. De oorspronkelijke reden van mijn bezoek aan Vinterviken was mijn nieuwsgierigheid naar de fabriek en ‘spränggropar’ – de bunkers – van Alfred Nobel. Ter plekke ontdekte ik een natuurrijk gebied met een tuincafé, een zwemplekje en mooie wandelingen langs het Mälarmeer.

Alfred Nobels fabriek

Toen Alfred Nobel op zoek was naar een locatie voor zijn onderzoek en springstoftesten, kocht hij in 1865 een boerderij met land in Vinterviken. Het gebied was omringd door kliffen. Dat maakte het veiliger en geschikter dan het drukbevolkte gebied van Stockholm waar zijn onderzoekslaboratorium en fabriek (Nitroglycerin Aktiebolaget) eerst lagen. De fabriek, ontworpen door de Belgische ingenieur Gustaf Delaplace, was klaar in 1891. Het is nu het enige overgebleven fabrieksgebouw in de omgeving.

Nobel liet, naast de bunkers en de fabriek, ook een spoorlijn, een haven en huisjes voor de fabrieksarbeiders aanleggen in Vinterviken. Tot in 1921 produceerde men hier dynamiet. Daarna verhuisde de productie naar Gyttorp in Västmanland. Vinterviken fungeerde vooral als opslag en distributie. Ze voerden er tot 1988 ook nog testexplosies en andere experimenten uit.

Winterviken

In de loop van de geschiedenis transformeerde Vinterviken van industriegebied naar recreatiegebied. Er is ernstige bodemverontreiniging (lood en arseen) en hoge niveaus van uranium aangetroffen in het bodemsediment van de baai. De radioactiviteit is echter laag genoeg zodat ze het niet als een gezondheidsrisico beschouwen. Wel staan er ter plekke waarschuwingsborden om kleine kinderen en honden niet in de aarde te laten spelen. De saneringen zijn volop bezig.

Winterviken

In het overblijvende gebouw van de voormalige fabriek van Nobel vind je nu een café/restaurant/feestzaal, Winterviken (ja, met een W). Je kan er terecht voor fika of lunch. Er is een ruim terras. Je bestelt je drankjes en eten aan de bar. De menu wisselt regelmatig.

  • Vinterviken menu

Praktisch

Hoe bereik je Vinterviken?

Vinterviken ligt op 15-20 minuten wandelen van het metrostation Aspudden (rode lijn).

Adres: Vinterviksvägen 60, Stockholm

Openingstijden

Winterviken is het hele jaar door open vanaf 11u. Meer info op hun website.

In de buurt

Pin for later

Bewaar dit artikel op Pinterest zodat je het later gemakkelijk terugvindt!

Vinterviken - Winterviken
24 juli 2018
/

Nobelprijs

Posted in Typisch Zweeds by
A. Nobel

Elk jaar op 10 december wordt de Nobelprijs uitgedeeld in Stockholm (behalve de Nobelprijs voor de vrede die ze in Oslo uitreiken). Deze prijzen zorgen ervoor dat we Alfred Nobel toch nog als een weldoener beschouwen. Het was ooit anders. Toen de broer van Alfred Nobel stierf en in de krant verkeerdelijk stond dat Alfred zelf dood was, waren de overlijdensberichten niet echt positief over de persoon Alfred Nobel. Dit greep Alfred zo aan dat hij besloot zijn erfenis in een speciaal fonds onder te brengen. Het is vanuit dit fonds dat nog steeds de Nobelprijzen gefinancierd worden.

6 Nobelprijzen

Er zijn 6 verschillende Nobelprijzen: er is een Nobelprijs voor de fysica, voor chemie, voor geneeskunde, voor literatuur, voor economie en de Nobelprijs voor de Vrede. De eerste 5 worden in Stockholm uitgereikt, de laatste in Oslo. Alfred Nobel had een specifieke reden waarom er nooit een Nobelprijs voor wiskunde kwam. Sofie Hess was zijn grote liefde maar ze bleek zwanger van iemand anders. Die andere man zou een wiskundige geweest zijn.

Nobelprijs voor economie

De prijs voor economie stond niet in het testament van Nobel maar kwam er in 1969 als samenwerking tussen de Nationale Bank van Zweden en de Nobelstichting, ter gelegenheid van de 300ste verjaardag van de Nationale Bank. Het is dus geen officiële nobelprijs. De 5 andere prijzen worden al sinds 1901 jaarlijks op 10 december, de sterfdatum van A. Nobel uitgereikt. Elke prijs wordt door een ander instituut uitgereikt. De Zweedse Academie doet deze voor de literatuur, het Karolinska Instituut is verantwoordelijk voor deze van geneeskunde, de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen mag deze voor natuurkunde en scheikunde uitreiken en het Noors Nobelcomité reikt deze voor de vrede uit.

Om de Nobelprijs te winnen moet je nog leven op het moment van de aankondiging. De Nobellaureaat krijgt een diploma, geld (het bedrag varieert maar is ongeveer 1 miljoen euro) en een medaille.

Een anecdote die ik in het Nobelmuseum vernam: in de tijd van de Koude Oorlog raakten de medailles van de Russische en Amerikaanse Nobelprijswinnaar per ongeluk gewisseld. De Zweedse ambassade heeft maar liefst 4 jaar moeten onderhandelen om de juiste medaille bij de juiste persoon te krijgen.

De uitreiking van de Nobelprijs

Behalve de prijs voor de vrede worden de nobelprijzen dus uitgereikt in Stockholm, meer bepaald in het blauwe gebouw op Hötorget, Konserthuset. Na deze prijsuitreiking verplaatst het gezelschap zich naar het stadhuis van Stockholm. In de Blauwe Zaal kunnen 1350 gasten waaronder 250 studenten en de koninklijke familie, aanschuiven aan een heus banket. In de Gouden Zaal vindt het dansfeest plaats. Wist je trouwens dat je zelf ook een Nobelmenu kan proeven? San Remo schenkt de bloemen in de zalen elke keer opnieuw. Het was in San Remo dat Nobel zijn laatste levensjaar doorbracht. De Zweedse televisie zendt de hele ceremonie én het banket live uit.

Meer weten over Alfred Nobel? In Stockholm kan je heel wat plaatsen bezoeken die een link hebben met Nobel.

Pin it

Nobelprijs
10 december 2017
/

Nobelmuseum in Stockholm

Posted in Stockholm by
Nobelmuseum

Het Nobelmuseum (Nobelmuseet) in Stockholm opende in 2001, op de honderdste verjaardag van de Nobelprijs en is momenteel gevestigd in het gebouw van het vroegere Börshuset (beursgebouw) op Stortorget (Gamla Stan, Stockholm). Ook de Nobel bibliotheek en de Zweedse Academie zijn hier gehuisvest. In de toekomst zou het Nobelmuseum en de andere instanties verhuizen naar het nog te bouwen en nu al controversiële Nobel Center.

In het Nobelmuseum kan je dagelijks aansluiten bij enkele guided tours. Deze worden in het Zweeds en het Engels gegeven en zijn inbegrepen in de toegangsprijs (120 SEK – kinderen tot 18 jaar hebben gratis toegang). Wie een Stockholm Card heeft, kan het Nobelmuseum gratis bezoeken. Ook op vrijdag (van september tot mei) tussen 17u en 20u kan je het museum gratis bezoeken.

A. Nobel

Het Nobelmuseum biedt je een blik in het leven van Alfred Nobel. Je leert er over zijn uitvindingen en over de Nobelprijs. Aan het plafond passeren de 900 laureaten. Dit zijn vooral mannen. Slechts 49 vrouwen wonnen tot nog toe een Nobelprijs. 26 keer mocht een organisatie de Nobelprijs in ontvangst nemen.

Bistro Nobel

Bistro Nobel

Breng na je bezoek aan het museum ook even een bezoekje aan Bistro Nobel, de cafetaria van het museum. Je kan er het officiële Nobel-ijs bestellen. Dit ijs wordt speciaal gemaakt voor Bistro Nobel en is enkel hier te verkrijgen. Het is hetzelfde ijs dat geserveerd werd op het Nobelbanket tussen 1976 en 1998. Wil je graag een volledig Nobelmenu proeven, dan kan je terecht in Stadshuskällaren.

Draai voor je vertrekt uit Bisto Nobel ook even je stoel om. Elke stoel is namelijk gehandtekend door één van de laureaten van de Nobelprijs. Bij ons aan tafel stond de stoel van president Obama!

Stoel Obama in Nobelmuseum

Nobelmuseum Karlskoga

Ook in Karlskoga, in Värmland (in het westen van Zweden) kan je naar een Nobelmuseum. Dit museum draagt de naam Alfred Nobel’s Björkborn en is ondergebracht in het zomerhuis van Alfred Nobel op Landgoed Björkborn. Hij bracht hier zijn drie laatste levensjaren door. Je vindt er onder andere een reconstructie van zijn laboratorium.

Nobelmuseum praktische info

Hoe bereik je het Nobelmuseum?

Het huidige Nobelmuseum ligt op Stortorget. De dichtstbijzijnde metrohalte is Gamla Stan. Van hier is het nog een paar minuutjes wandelen.

Adres: Stortorget 2, Gamla Stan (Stockholm)

Openingsuren

Van september tot mei is het museum gesloten op maandag. Van dinsdag tot donderdag is het open van 11u tot 17u, op vrijdag van 11u tot 20u (waarvan de laatste 3 uur dus gratis) en tijdens het weekend van 10u tot 18u.

Tijdens juni, juli en augustus is het museum elke dag open van 9u tot 20u.

Let wel, soms zijn er uitzonderingen en sluit het museum vroeger.

Reserveer hier je tickets

In de buurt

Pin for later

Nobelmuseum Stockholm

Affiliate

10 december 2016
/