Browsing Tag:

Nobel

Nobelprijs

Posted in Typisch Zweeds by

Nobelmuseet (2)

Elk jaar op 10 december wordt de Nobelprijs uitgedeeld in Stockholm (behalve de Nobelprijs voor de vrede die in Oslo uitgereikt wordt). Deze prijzen zorgen ervoor dat we Alfred Nobel toch als een weldoener beschouwen. Het was ooit anders. Toen de broer van Alfred Nobel stierf en in de krant verkeerdelijk stond dat Alfred zelf dood was, bleken de overlijdensberichten niet echt positief over de persoon Alfred Nobel te schrijven. Dit greep Alfred zo aan dat hij besloot zijn erfenis in een speciaal fonds onder te brengen. Het is vanuit dit fonds dat nog steeds de Nobelprijzen gefinancieerd worden.

De Nobelprijs

Er zijn 6 verschillende Nobelprijzen: voor de fysica, chemie, geneeskunde, literatuur, economie en de Nobelprijs voor de Vrede. De eerste 5 worden in Stockholm uitgereikt, de laatste in Oslo. Alfred Nobel zou een specifieke reden hebben waarom er nooit een nobelprijs voor wiskunde kwam. Sofie Hess was zijn grote liefde maar ze bleek zwanger van iemand anders. Die andere man zou een wiskundige geweest zijn.

De prijs voor economie stond niet in het testament van Nobel maar kwam er in 1969 als samenwerking tussen de Nationale Bank van Zweden en de Nobelstichting, ter gelegenheid van de 300ste verjaardag van de Nationale Bank. Het is dus geen officiële nobelprijs. De 5 andere prijzen worden al sinds 1901 jaarlijks op 10 december, de sterfdatum van A. Nobel uitgereikt. Elke prijs wordt door een ander instituut uitgereikt. De Zweedse Academie doet deze voor de literatuur, het Karolinska Instituut is verantwoordelijk voor deze van geneeskunde, de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen mag deze voor natuurkunde en scheikunde uitreiken en het Noors Nobelcomité deze voor de vrede.

Om nu de Nobelprijs te winnen moet je leven op het moment van de aankondiging. De Nobellaureaat krijgt een diploma, geld (het bedrag varieert maar is ongeveer 1 miljoen euro) en een medaille. In de tijd van de Koude Oorlog raakten de medailles van de Russische en Amerikaanse Nobelprijswinnaar per ongeluk gewisseld. De Zweedse ambassade heeft maar liefst 4 jaar moeten onderhandelen om de juiste medaille bij de juiste persoon te krijgen.

De uitreiking van de Nobelprijs

Behalve de prijs voor de vrede worden de nobelprijzen dus uitgereikt in Stockholm, meer bepaald in het blauwe gebouw op Hötorget, Konserthuset. Na deze prijsuitreiking verplaatst het gezelschap zich naar het stadhuis van Stockholm. In de Blauwe Zaal kunnen 1350 gasten waaronder 250 studenten en de koninklijke familie, aanschuiven aan een heus banket. In de Gouden Zaal vindt het dansfeest plaats. Wist je trouwens dat je zelf ook een Nobelmenu kan proeven? De bloemen in de zalen worden elke keer geschonken door San Remo waar Nobel zijn laatste levensjaar doorbracht. De hele ceremonie én het banket worden live op de Zweedse televisie uitgezonden.

Meer weten over Alfred Nobel? In Stockholm kan je heel wat plaatsen bezoeken die een link hebben met Nobel.

Nobelmuseum in Stockholm

Posted in Stockholm by

Het Nobelmuseum (Nobelmuseet) in Stockholm opende in 2001, op de honderdste verjaardag van de Nobelprijs en is momenteel gevestigd in het gebouw van het vroegere Börshuset (beursgebouw) op Stortorget (Gamla Stan, Stockholm). Ook de Nobel bibliotheek en de Zweedse Academie zijn hier gehuisvest. In 2018 zou het Nobelmuseum en de andere instanties verhuizen naar het nog te bouwen en nu al controversiële Nobel Center.

Nobelmuseet Stockholm

In het Nobelmuseum kan je dagelijks aansluiten bij enkele guided tours. Deze worden in het Zweeds en het Engels gegeven en zijn inbegrepen in de toegangsprijs (100 SEK). Wie een Stockholm Card heeft, kan het Nobelmuseum gratis bezoeken.

Nobelmuseet (2)

Het Nobelmuseum biedt je een blik in het leven van Alfred Nobel. Je leert er over zijn uitvindingen en over de Nobelprijs. Aan het plafond passeren de 900 laureaten. Dit zijn vooral mannen. Slechts 49 vrouwen wonnen tot nog toe een Nobelprijs. 26 keer mocht een organisatie de Nobelprijs in ontvangst nemen.

Bistro Nobel

Nobel ijs

Breng na je bezoek aan het museum ook even een bezoekje aan Bistro Nobel, de cafetaria van het museum. Je kan er het officiële Nobel-ijs bestellen. Dit ijs wordt speciaal gemaakt voor Bistro Nobel en is enkel hier te verkrijgen. Het is hetzelfde ijs dat geserveerd werd op het Nobelbanket tussen 1976 en 1998. Wil je graag een volledig Nobelmenu proeven, dan kan je terecht in Stadshuskällaren.

Draai voor je vertrekt uit Bisto Nobel ook even je stoel om. Elke stoel is namelijk gehandtekend door één van de laureaten van de Nobelprijs. Bij ons aan tafel stond de stoel van president Obama!

Nobelmuseet (3)

Nobelmuseum Karlskoga

Ook in Karlskoga, in Värmland (in het westen van Zweden) kan je naar een Nobelmuseum. Dit museum draagt de naam Alfred Nobel’s Björkborn en is ondergebracht in het zomerhuis van Alfred Nobel op Landgoed Björkborn. Hij bracht hier zijn drie laatste levensjaren door. Je vindt er onder andere een reconstructie van zijn laboratorium.

Een nobel menu in Stadshuskällaren – Stockholm

Posted in Stockholm by

Restaurant Stadshuskällaren bevindt zich in de kelders van Stadshuset, het stadhuis van Stockholm. Het restaurant opende voor het eerst in 1922 en heropende in 2012 na grondige renovaties. De chef van dit restaurant, Andreas Hedlund, is ook verantwoordelijk voor het banket dat elk jaar op 10 december geserveerd wordt in de Blauwe Zaal van het Stadshuis, na de uitreiking van de Nobelprijs. Hij stelt het nobelmenu ook op.

Nobelmenu Stadshuskällaren (2)

Naast de gewone kaart kan je in Stadshuskällaren ook alle menu’s van het banket van de Nobelprijs sinds 1901 proeven. Dit kan enkel op reservatie en voor groepen vanaf 10 personen. Goedkoop is het niet maar het is zeker en vast een unieke ervaring. Je betaalt 1695 SEK (ongeveer 180 euro) per persoon voor het driegangenmenu met aangepaste dranken inbegrepen. Dit menu wordt geserveerd in het originele porseleinen servies. Ben je eind november of in december in Stockholm dan is het Julbord van Stadshuskällaren ook een aanrader. Je betaalt tussen de 55 en 75 euro pp voor het kerstbuffet. Let wel: 10 december is het restaurant steeds gesloten omwille van het Nobelbanket!

Nobelmenu

Een Nobelmenu moet uiteraard aan heel wat voorwaarden voldoen. Zo houdt de chef er rekening mee dat de gebruikte ingrediënten duurzaamheid hoog in het vaandel dragen. Erg Zweeds dus. Maar duurzaamheid alleen is niet voldoende, de gerechten moeten ook op een andere manier een vleugje Scandinavië uitstralen. Daarnaast moet hij er ook rekening mee houden dat er genodigden vanuit de hele wereld op het Nobelbanket aanwezig zijn en er dus bv geen varken in de gerechten verwerkt mag worden.

Nobelmenu 2015

Ik had het absolute voorrecht en het grote geluk om mee te mogen aanschuiven in Stadshuskällaren voor het Nobelmenu van 2015. Dienster Sofia verwelkomde ons met de glimlach en wist heel wat te vertellen over het Nobelbanket.

Nobel porselein

Nobelmenu Stadshuskällaren (3)

Het Nobelmenu in het restaurant wordt in hetzelfde porselein geserveerd als tijdens het Nobelbanket. Het kan dus zomaar zijn dat je van een bord eet waar één van de vorige laureaten van de Nobelprijs ook van gegeten heeft! Een setje kost zo’n 5000 SEK! En dan hebben we het over een setje voor 1 persoon. Dat wil je niet graag laten vallen natuurlijk!
Het porselein is van Rörstrand en is ontworpen door de Zweedse Karin Björquist. De set glazen is van Orrefors. Het ontwerp is van Gunnar Cyrén. Deze Zweedse ontwerper ontwierp deze set naar aanleiding van de 90ste verjaardag van de Nobelprijs in 1991.

Châteauneuf-du-Pape

Nobelmenu Stadshuskällaren (1)

Wij kregen het menu van 2015 voorgeschoteld maar je kan dus elk menu sinds 1901 bestellen. Benieuwd naar alle menu’s? Hier vind je een mooi overzicht. Dit zijn steeds de originele recepten. Soms is er een kleine wijziging. Zo kan ik je verklappen dat de Châteauneuf-du-Pape Rouge 2010 ondertussen vervangen is door deze van 2011. Het allerlaatste druppeltje van de allerlaatste fles van 2010 verdween in mijn glas. Ik moet zeggen, deze wetenschap deed wel iets met mij! (Of was het eerder het feit dat ik niet gewend ben van zoveel wijn te drinken?)

Nobelmenu Stadshuskällaren (5)

Er was voor mij, als niet-vleeseter, een alternatief voorzien voor het hoofdgerecht met wild. Ik kreeg een lekker stukje zalm in de plaats. Dat de gerechten stuk voor stuk netjes gebalanceerd waren en een echte verwennerij voor het oog en je smaakpapillen moet ik je niet vertellen. Het was unieke ervaring om dit te mogen beleven!

Nobelmenu Stadshuskällaren (4)

Punsch

Als afsluiter kregen we nog een glaasje Punsch. Dit is normaal gezien niet in het Nobeldiner in het restaurant inbegrepen. Op het Nobelbanket wordt de Punsch wel geschonken. Tot slot kregen we ook een gehandtekend menu en een chocoladen medaille met de afbeelding van Alfred Nobel mee naar huis. A night to remember!