Julmust: Maak Zelf de Populaire Zweedse Kerstsoda (Recept & Geschiedenis)

Als je rond Kerst of Pasen al eens in Zweden was, of goed in de rekken bij Ikea hebt gekeken, zal het wel een belletje doen rinkelen. Julmust is een frisdrank die in Zweden enorm populair is rond kerst. Het staat ook wel bekend als de Swedish Christmas Soda (Zweedse kerstsoda).

In december is de verkoop van julmust in Zweden zelfs groter dan die van Coca-Cola! De Zweden drinken jaarlijks zo’n 40 miljoen liter julmust – dat is gemiddeld zo’n 4 liter per Zweed! Een echte must op het julbord (Zweedse kersttafel) dus. Met onderstaand recept kan je nu ook huisgemaakte julmust serveren.

De oorsprong en geschiedenis van julmust

Het oorspronkelijke recept voor julmust komt van Robert en Harry Roberts. Het was oorspronkelijk bedoeld als een niet-alcoholische variant op het traditionele kerstbier, julöl. Vader en zoon bedachten het drankje aan het begin van de 20ste eeuw in Örebro, Zweden.

Tot op vandaag zijn zij de enige makers van de siroop voor de julmust. Het bottelen gebeurt ondertussen door verschillende firma’s. Dit stukje geschiedenis is belangrijk om te begrijpen waarom julmust zo diep geworteld is in de Zweedse kersttraditie.

Recept voor huisgemaakte julmust

Omdat julmust kopen in België (en daarbuiten) zo moeilijk is buiten de feestdagen (en de Ikea), heb ik geëxperimenteerd met een Zweeds recept (van land.se). Ook in Zweden is de originele julmust trouwens enkel rond kerst (en rond Pasen, maar dan met een ander etiketje) te krijgen.

Zelf julmust maken is niet moeilijk, maar er kruipt wel wat werk in. Laat je vooral niet afschrikken doordat je eerst een ‘sodastart’ moet maken. Die ‘sodastart’ is een beetje het moederdeeg (zoals bij een zuurdesembrood) van je julmust en kan je blijven opkweken door er om de dag een koffielepel geraspte gember en een koffielepel rietsuiker aan toe te voegen.

Tip: Sommige ingrediënten zijn niet makkelijk te vinden en bracht ik mee uit de ICA in Zweden. Kijk bij gespecialiseerde winkels of online.

Hoe maak je de ‘sodastart’ voor je julmust?

Dit is de basis voor de unieke smaak en lichte bruis van je huisgemaakte julmust.

Benodigdheden ‘Sodastart’

• Een zeer propere bokaal/fles van zo’n 4 liter.
• Een dunne keukenhanddoek en een stevige elastiek.

Ingrediënten ‘Sodastart’

• ½ liter water
• 2 eetlepels fijngeraspte gember
• 1 eetlepel rietsuiker
• 1,5 eetlepels fijne suiker

Bereiding ‘Sodastart’

• Van zodra je bij het omroeren gebroebel hoort en/of belletjes ziet, is je sodastart klaar!
• Doe water, gember, rietsuiker en fijne suiker in de bokaal. Meng goed.
• Bedek de bokaal met de handdoek en sluit af met het elastiek (zodat de sodastart kan ‘ademen’).
• Roer dit mengsel 2 keer per dag goed om.
• Laat het 4 tot 6 dagen staan op een vrij warme plek.

Ingrediënten voor huisgemaakte julmust

(Dit zijn de ingrediënten voor de kruidenmix die de julmust zijn kenmerkende smaak geeft.)

• 1 dl rozijnen
• 3 gedroogde vijgen
• 3 à 4 pruimen
• 1 dl gember, fijngehakt
• 1 dl gedroogde jeneverbessen licht gemalen in de mortel
• 2 pomeransskal (bv. van Sancta Maria)
• 2 muskotblomma (ook van Sancta Maria – let op: dit is geen nootmuskaat!)
• 3 kruidnagels
• 10 kardemompeulen (ook van Sancta Maria – Delhaize heeft ze ook)
• 2 steranijs
• 4-5 kaneelstokjes
• 2 theelepels citroenzuur (haalde ik bij de natuurwinkel)
• 1 + 2,5 l water
• 400 g donkere ruwe suiker
• 2 dl sodastart (recept hierboven)

Bereiding huisgemaakte julmust

Volg deze stappen om je eigen heerlijke Zweedse kerstdrank te maken.

1. Meng het fruit, de kruiden, de citroenzuur en 1 liter water in een pot. Breng aan de kook.
2. Laat het mengsel gedurende 20 minuten doorkoken.
3. Voeg de suiker toe en laat deze smelten.
4. Neem de pan van het vuur en voeg nog eens 2,5 liter water toe.
5. Zet een deksel op je pot en laat ongeveer 12 uur staan.
6. Haal 2 dl van je sodastart door een zeef en meng dit met het bovenstaande kruidenmengsel.
7. Dit moet nu 3 tot 5 dagen, afgedekt met een keukenhanddoek, op kamertemperatuur blijven staan.
8. Als je een bruisend geluid hoort wanneer je de mengeling beweegt, is je julmust klaar!
9. Giet de julmust in goed schoongemaakte glazen flessen.
10. Laat de flessen 1-2 dagen bij kamertemperatuur staan.
11. Steek de flessen vervolgens in de koelkast om de gisting te stoppen. Je kan de julmust tot 4 weken bewaren.

Als je je sodastart blijft ‘voeden’ kan je dit recept voor julmust keer op keer opnieuw maken.

Meer Zweedse receptjes?

In deze Zweedse bak- en kookboeken vind je de lekkerste Zweedse receptjes.

Pin it