Östasiatiska, museum met kunst uit Oost-Azië

Posted in Stockholm by

Op Skeppsholmen, een eiland in het centrum van Stockholm, vind je naast Moderna Museet en ArkDes nog een ander interessant museum: Östasiatiska. Het museum herbergt een indrukwekkende collectie aan kunst en artefacten uit Oost-Azië.

Östasiatiska

Östasiatiska bevindt zich in de gebouwen van de voormalige arsenaal van de Zweedse vloot uit de 17e eeuw. De collectie bestaat grotendeels uit voorwerpen die de Zweedse archeoloog Johan Gunnar Andersson meebracht na een bezoek aan de Gele Rivier en uit de privé-collectie van de Zweedse koning Gustaaf VI Adolf.

Het museum is gratis toegankelijk dus ook al zegt Oost-Aziatische kunst je niet zo veel, het kan altijd de moeite lonen om toch even binnen te lopen.

Kunst uit China

Een groot deel van de collectie van Östasiatiska komt uit China, voor het China was. Het gaat om een bijzondere collectie van Neolithisch aardwerk van ruim 1000 jaar voor het Middenrijk. Ook 3500 jaar van het Keizerrijk wordt door kunst en artefacten (waaronder porselein van de Oost-Indische Companie) in beeld gebracht, van het Bronzen tijdperk tot de Qing Dynasty. Daarnaast is er ook een collectie meesterwerken uit de Chinese schilderkunst van de laatste 900 jaar.

Östasiatiska
Collectie uit Gripsholm Slott

Kunst uit Japan en Korea

Een van de vaste tentoonstellingen van Östasiatiska over Japan gaat over samurai en ambachtslui uit de Edo-periode (1615-1868). In de beeldenhal staan sculpturen van het boeddhisme, het jaïnisme, het hindoeïsme en het Daoisme. De collectie over Korea bevat vooral aardewerk.

Tijdelijke tentoonstelling: Haenyeo – women of the sea

Haenyeo

Verlengd tot 1 maart 2020!

Dé reden voor mijn bezoek aan Östasiatiska was de tijdelijke tentoonstelling over Haenyeo, de vrouwelijke duikers van Jeju (vlakbij Zuid-Korea). Als duiker voelde ik me uiteraard verbonden met het thema, ook al zijn mijn funduiken in niets te vergelijken met het harde labeur van deze dames. Na mijn bezoek aan deze tentoonstelling steeg mijn bewondering voor de Haenyeo alleen maar.

Andere must visits voor duikers in Stockholm zijn trouwens het Vasa museum (dit is eigenlijk voor iedereen een echte must see!) en Dyktankshuset.

De unieke cultuur van de Haenyeo

De Haenyeo duiken al sinds de 11e eeuw. Haenyeo zijn sinds de 17e eeuw enkel nog vrouwen. Zij zijn de voornaamste kostwinner, terwijl de mannen thuis blijven en voor het gezin zorgen. Er zijn wellicht 2 redenen waarom het de vrouwen zijn die duiken: doordat vrouwen van nature over een dikkere vetlaag beschikken, kunnen ze beter tegen de koude. Bovendien (dit is wellicht de voornaamste reden) moesten vrouwen geen belastingen betalen.

In 2016 werden de Haenyeo toegevoegd aan de UNESCO Representative List of Intangible Cultural Heritage of Humanity. Er zijn momenteel nog slechts 4800 Haenyeo-duikers. De meeste zijn ondertussen meer dan 60 jaar oud. Haenyeo werken tot rond hun 80ste. Ze duiken allerlei dingen op: van vissen tot schelpen en algen. Agar is hun belangrijkste vangst.

Haenyeo in Östasiatiska

De volledige training van Haenyeo duurt 20 tot 25 jaar. Ze werken in 3 teams. Het A-team duikt tot -20 meter. Spectaculair, zeker als je weet dat ze amper gebruik maken van moderne apparatuur! Zo zijn harpoenen en duikflessen niet toegelaten. Dit zou leiden tot overexploitatie. Haenyeo leven volgens de seizoenen en dicht bij de natuur. Zo is bepaald wat ze in welke maanden mogen opduiken en hoeveel. Enkel op deze manier kunnen ze duurzaam te werk gaan. We kunnen duidelijk veel van hen leren!

In Japan heb je de vergelijkbare ‘ama‘. Het is een misvatting dat dit parelduikers zijn.

Sten Bergman

De basis voor deze tentoonstelling zijn de foto’s van Sten Bergman. Bergman was een Zweedse zoöloog die onder andere in Oost-Azië op expeditie ging om vogels te bestuderen. Het was op een van deze expeditiereizen in Zuid-Korea dat hij kennis maakte met de bijzondere cultuur van Haenyeo. Zijn foto’s zijn aangevuld met de portretten gemaakt door Hyung S. Kim.

Praktisch

Openingsuren

Het museum is gesloten op maandag. Op dinsdag is het open van 11u tot 20u. Van woensdag tot zondag zijn de openingsuren 11u tot 17u. De toegang is gratis.

Alle info op hun website.

Hoe bereik je Östasiatiska?

Wandel de brug met de kroontjes (Skeppsbron) over van aan Nationalmuseet (vlakbij Grand Hotel) en neem op Skeppsholmen de trap (links) omhoog. Volg het pad en je komt bij Östasiatiska uit. Er staat vlak na de brug trouwens ook een grondplan van het eiland met alle bezienswaardigheden op aangeduid.

Wil je met het openbaar vervoer? Neem dan bus 65 van aan het Centraal station. De halte is ‘Östasiatiska museet’.

Adres: Tyghusplan, Skeppsholmen (Stockholm)

In de buurt

Pin for later

Östasiatiska museet in Stockholm: kunst uit Oost-Azië.

Hasselback aardappelen

Posted in Zweedse receptjes by

Vandaag deel ik een receptje voor een lekker bijgerecht dat er trouwens ook best spectaculair uitziet. Je hebt het waarschijnlijk zelf wel al eens gezien, gegeten of misschien zelfs klaargemaakt. De kans is groot dat je er niet echt hebt bij stilgestaan dat het over een Zweeds gerecht ging. In elk geval: ik maakte thuis af en toe Hasselback aardappelen en het was pas een paar jaar geleden dat ik ontdekte dat dit eigenlijk Zweeds is.

Het bleek Leif Elisson die de Hasselback aardappel in 1953 voor het eerst creëerde tijdens zijn stage in Restaurang Hasselbacken op Djurgården in Stockholm.

Met kerst serveerde ik Hasselback aardappelen voor mijn familie en door hun enthousiaste (en ook verraste – want zij kenden het niet) reacties, besloot ik dit eenvoudig receptje hier nog even te delen.

Receptjes Hasselback aardappelen

Kies een paar mooie, grote aardappels uit, spoel ze goed af en dep ze droog. Snij daarna fijne plakjes tot net niet helemaal onderaan. De plakjes zijn best zo fijn mogelijk.

Leg de aardappelen in een ovenschaal en doe er wat gesmolten boter of olijfolie over. Kruid af met met zeezout en eventueel nog wat broodkruimels, geraspte amandelen of geraspte kaas. Dit gaat dan zo’n 45 minuten op 220°C in de oven. Tussendoor kan je nog even de boter/olie uit de ovenschaal weer over de aardappelen gieten.

Variëren op de Hasselback aardappelen kan naar hartenlust met zoete aardappelen, pompoen, rozemarijn, dille, boursin, peterselie, truffel, knoflook, ajuin, mozzarella,…

Bonustip Hasselback

Hoe vaak gebeurde het niet dat ik, ofwel mijn aardappelen niet diep genoeg gesneden had of dat ik ze per ongeluk helemaal doorgesneden had. In Zweden zag ik dat ze speciale houten hulpstukken verkopen voor de Hasselback aardappelen maar dan moest de grootte van je aardappel er wel inpassen.

Trucje Hasselback aardappelen

Het is eenvoudig: leg aan elke kant van de aardappel een houten lepel. De houten lepels moeten ongeveer dezelfde dikte hebben. Je kan nu snijden tot je mes de houten lepels raken.

Pin for later

Knutsdagen, het einde van de kerstperiode

Posted in Typisch Zweeds by

Misschien heb jij je kerstboom al lang weer opgeborgen? Als je het volgens de Zweedse traditie wil doen, dan is 13 januari het moment om alle kerstversiering weer op te ruimen. Al sinds de 17e eeuw vieren de Zweden 20 dagen na kerst het einde van de kerstperiode. 13 januari is tjugondedag jul of tjugondag Knut – ook wel Knutsdagen genoemd.

Julgransplundring

Sinds de 19e eeuw is Knutsdagen ook het moment waarop de kerstboom weer afgebroken wordt. Er wordt rond de kerstboom gedanst, spelletjes gespeeld, de decoratie wordt uit de kerstboom gehaald, de kinderen krijgen de karamelsnoepjes en pepparkakor die als decoratie opgehangen werden en tenslotte wordt ook de kerstboom weggedaan. In Nordiska Museet in Stockholm kan je op 13 januari (of het weekend ervoor) zo’n Julgransplundring bijwonen.

Deense hertog

Van waar komt de naam Knutsdagen? De Deense hertog Knut Lavard werd op 7 januari 1131, toevallig de dag na de dertiende dag na Kerst – destijds het moment dat de kerstperiode eindigde, vermoord. Later werd hij heilig verklaard. En zoals het bij heiligen hoort, kreeg hij zijn eigen dag op zijn sterfdag. Knutsdag werd bijna 400 jaar gevierd in Zweden met carnaval-achtige festiviteiten.

Aan het einde van de 17e eeuw werd de kerstperiode een week verlengd en ook Knutsdagen schoof een week op. De reden was dat elk groot kerkelijk feest van weleer 8 dagen later een na-feest had, een zogenaamd octaaf.

Knutsdagen wordt naast Zweden ook in Finland en delen van Noorwegen gevierd. Het Zweedse gezegde luidt: “Knut driver julen ut”. In de loop der tijd zijn hier ook varianten op verzonnen zoals “Knut kastas granen ut“.

Tip: hier vind je tips voor het opruimen van de kerstboom en alle kerstdecoratie.

Pin for later

Knutsdagen, het einde van de kerstperiode met de julgransplundring