Het stond al jaren bovenaan mijn bucketlist: Jokkmokk Marknad (ook wel Jokkmokk Vintermarknad – Jokkmokk wintermarkt), een bijzondere markt boven de poolcirkel in Zweeds Lapland. Het leek me bovendien het perfecte moment om me wat meer te verdiepen in de cultuur van de Sami.
In februari 2025 vinkte ik deze droom eindelijk af. En ik deed het op de meest iconische manier mogelijk: een treinreis met de Inlandsbanan. Ik ben grote fan van treinreizen in Zweden en schreef eerder al over mijn reis met Inlandsbanan in de zomer. Toen baadde het landschap in eindeloos groen. Ik was dan ook erg benieuwd naar de wintereditie.
Dagje Östersund
Na een middagje in Stockholm, nam ik de nachttrein naar Östersund. Daar zou ik mijn reisgezelschap voor deze reis ontmoetten. We kwamen al voor het ochtendgloren in Östersund toe en namen, nadat we onze bagage in het hotel achterlieten, de tijd voor een uitgebreid ontbijt in het lokale koffiehuisje.
Ik was al een paar keer, en in verschillende seizoenen, in Östersund, een klein stadje aan het Storsjön-meer, geweest en het voelde direct als thuiskomen. We haalden een picknick in de supermarkt en stippelden een wandeling richting Jamtli uit. In de namiddag verkenden we Vinterparken, een jaarlijks terugkerend winterfestival in Östersund, en bakten er worstjes op de vuurtjes.
Inbegrepen in onze reis met Inlandsbanan zat ook de overnachting in Östersund en de wellness op de bovenste verdieping van het hotel. We konden de sauna en wellness op voorhand boeken en dat bleek de ideale opwarmer voor het échte avontuur begon. ’s Avonds ontmoetten we de rest van de medereizigers in een restaurant dat door Inlandsbanan was afgehuurd en waar we een heerlijk buffet met typisch Zweedse gerechten voorgeschoteld kregen.
De Inlandsbanan in de winter: een expeditie op rails
De volgende ochtend stapten we op de Inlandsbanan. Waar de trein in de zomer soms aanvoelt als een boemeltje met zicht op de eindeloze natuur, voelt het in de winter net iets meer als een expeditie. Ook tijdens de winter stopt de trein van Inlandsbanan langs diverse bezienswaardigheden zoals het treinmuseum, Bergmans Fisk & Vilt – een delicatessenzaak waar we stopten voor de lunch en langs de poolcirkel. Onderweg honderden kilometers besneeuwde bossen en af en toe rendieren. Ik zag zelfs enkele elanden! We reisden door naar Kåbdalis, een klein skidorpje dat onze uitvalsbasis zou worden en waar we tegen de avond arriveerden.
Belangrijk om te weten: De Inlandsbanan is een belevenis, maar de natuur is de baas. Er geldt een koudegrens van -28 graden. Wordt het kouder? Dan rijden er bussen in plaats van treinen. Gelukkig bleef de thermometer bij ons net aan de goede kant van de streep, al was het buiten “lekker fris”.
Onze uitvalsbasis: Kåbdalis
Onze uitvalsbasis was het skigebied Kåbdalis, waar we drie nachten verbleven in de knusse Blåfjellsstugby. We deelden een ruime appartement-stuga met drie slaapkamers, samen met een Zweeds koppel. In de koelkast stond een kaas- en charcuterieschotel op ons te wachten. De combinatie van gezelligheid, de eigen sauna induiken en de ‘väsktransfer’ (bagageservice) maakte het verblijf super comfortabel. Er is een keukentje in de stuga maar in ons pakket waren ook de diners in het lokale restaurant inbegrepen.
Twee dagen magie op de markt
Na een goede nachtrust in onze stuga, bracht de rode trein ons in een uurtje naar Jokkmokk. Zodra je de trein uitstapt, voel je de energie. De Jokkmokk Vintermarknad is niet zomaar een markt; het is een eeuwenoude traditie die al meer dan 420 jaar bestaat, hét culturele hoogtepunt van het jaar en een belangrijke ontmoetingsplaats, niet langer alleen voor Sami want de wintermarkt verwelkomt elk jaar ook heel wat internationale bezoekers.
De markt valt altijd rond de eerste week van februari, wat samenvalt met de Nationale Feestdag van de Samen (6 februari). Overal zie je de prachtige kleurrijke klederdracht (de gákti), hoor je de Sámi-taal en voel je de oprechte trots van deze cultuur.
Niet te missen op Jokkmokk marknad
We hadden twee volle dagen om de markt te verkennen, en dat was precies goed. Op de Inlandsbanan-trein hadden we een programmaboekje gekregen zodat we konden uitstippelen wat we zeker wilden zien en doen. Naast de tientallen kraampjes (binnen en buiten) waren er ook workshops, joik-concerten, lezingen,… Je kon tegen betaling mee met een hondenslee of zelfs een helicoptervlucht boven de regio maken. Ik hield het dit keer bij het struinen langs de kraampjes met handgemaakte messen, rendierhuiden en prachtige zilveren sieraden (duodji).
Hieronder enkele van mijn persoonlijke hoogtepunten:
1. De rendierparade en rendierrace
Elke dag trekt er een rendierparade door de straten. Deze optocht wordt afgesloten met een podiumceremonie. Vond ik een heel bijzonder moment. Spectaculair was dan weer de rendierrace op het bevroren Talvatis-meer. Het gaat er fanatiek aan toe en de snelheid is indrukwekkend! Iedereen kan zich trouwens kandidaat stellen om mee te doen.
2. Cultuur snuiven in Ájtte
Ik bezocht het Ájtte Museum (het Zweedse berg- en Samenmuseum). Dit is een absolute must als je de diepere betekenis achter de tradities wilt begrijpen. Als je met de Inlandsbanan reist, is je toegangsticket inbegrepen.
3. De smaak van Lapland
Eten is een groot deel van de beleving van de Jokkmokk wintermarkt. Ik heb twee dagen achter elkaar hetzelfde gegeten als tussendoortje, omdat het zo lekker was: toast met Västerbottenost en kanterellen. Die romige, pittige kaas over vers gebakken brood met goudgele cantharellen… Om duimen en vingers bij af te likken!
’s Middags genoten we samen met onze medereizigers van een lunch in een typische Lávvu (tent). Terwijl de rook van de houtkachel zachtjes naar buiten kringelde, kregen we een dampende kom vissoep geserveerd. Het is de ultieme manier om even op te warmen. Zo sfeervol!
Vleesliefhebbers moeten zeker ook Suovas (gerookt en gezouten rendiervlees) proeven bij een van de kraampjes op de markt.
Optioneel: een uitstap naar het IJshotel
Op dag vier kon je kiezen tussen een tweede dagje op Jokkmokk marknad of een optionele uitstap met een bus naar Jukkasjärvi om het beroemde Icehotel te bezoeken, waar elk jaar een compleet nieuw hotel uit ijs van de Torne-rivier wordt opgetrokken. Ik had eerder al in het ijshotel overnacht en koos zelf voor een tweede dag op de markt.
En terug naar Östersund met een cadeautje!
Na de tweede dag op de markt en een laatste overnachting in de stuga’s bij Kåbdalis is het tijd om de terugreis naar Östersund aan te vatten. Ook deze dag stopt de trein onderweg regelmatig, op net wat andere plekken dan de heenreis. Het diner was voorzien in Dorotea Camp. Ik kreeg een melding voor noorderlicht op mijn app en liep tijdens het eten regelmatig naar buiten. Het was heel licht fotografisch te zien. Tot we vlak voor Östersund vanop de trein een duidelijke groene streep in de lucht zagen: wat een cadeautje!
Eenmaal aangekomen in Östersund hollen we met bagage en al dan ook meteen naar een donkere brug om van het dansende licht te genieten. Wat een spektakel!
De reis wordt afgesloten met een overnachting in Östersund. De volgende dag reist iedereen op eigen gelegenheid weer verder (huiswaarts).
Praktische tips: zo plan je jouw Jokkmokk wintermarkt avontuur
Wil je dit zelf beleven? Super! Maar weet: je bent niet de enige. De bevolking van Jokkmokk groeit tijdens de marktweek van zo’n 3.000 naar wel 45.000 bezoekers.
- Boek héél vroeg: Accommodaties in Jokkmokk zijn vaak een jaar vooraf vol. Het Inlandsbanan-pakket is de meest stressvrije optie, ideaal voor soloreizigers en wie liever niet zelf over ijzige wegen rijdt.
- Kleding: Draag thermisch ondergoed van wol (geen katoen!), een dikke donsjas en skibroek. Handwarmers zijn echte life-savers.
- Wanneer: Elk jaar van de eerste donderdag t/m zaterdag van februari.
- Info en programma: jokkmokksmarknad.se
- Trein: inlandsbanan.se
Voor alle details en praktische tips, bekijk zeker mijn ultieme gids voor Jokkmokk marknad!
Zou jij de kou trotseren voor een bezoek aan de Jokkmokk Vintermarknad? Of heb je de markt al eens bezocht?
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.