Browsing Tag:

Nobel

Nobelmuseum in Stockholm

Posted in Stockholm by

Het Nobelmuseum (Nobelmuseet) in Stockholm opende in 2001, op de honderdste verjaardag van de Nobelprijs en is momenteel gevestigd in het gebouw van het vroegere Börshuset (beursgebouw) op Stortorget (Gamla Stan, Stockholm). Ook de Nobel bibliotheek en de Zweedse Academie zijn hier gehuisvest. In 2018 zou het Nobelmuseum en de andere instanties verhuizen naar het nog te bouwen en nu al controversiële Nobel Center.

Nobelmuseet Stockholm

In het Nobelmuseum kan je dagelijks aansluiten bij enkele guided tours. Deze worden in het Zweeds en het Engels gegeven en zijn inbegrepen in de toegangsprijs (100 SEK). Wie een Stockholm Card heeft, kan het Nobelmuseum gratis bezoeken.

Nobelmuseet (2)

Het Nobelmuseum biedt je een blik in het leven van Alfred Nobel. Je leert er over zijn uitvindingen en over de Nobelprijs. Aan het plafond passeren de 900 laureaten. Dit zijn vooral mannen. Slechts 49 vrouwen wonnen tot nog toe een Nobelprijs. 26 keer mocht een organisatie de Nobelprijs in ontvangst nemen.

Bistro Nobel

Nobel ijs

Breng na je bezoek aan het museum ook even een bezoekje aan Bistro Nobel, de cafetaria van het museum. Je kan er het officiële Nobel-ijs bestellen. Dit ijs wordt speciaal gemaakt voor Bistro Nobel en is enkel hier te verkrijgen. Het is hetzelfde ijs dat geserveerd werd op het Nobelbanket tussen 1976 en 1998. Wil je graag een volledig Nobelmenu proeven, dan kan je terecht in Stadshuskällaren.

Draai voor je vertrekt uit Bisto Nobel ook even je stoel om. Elke stoel is namelijk gehandtekend door één van de laureaten van de Nobelprijs. Bij ons aan tafel stond de stoel van president Obama!

Nobelmuseet (3)

Nobelmuseum Karlskoga

Ook in Karlskoga, in Värmland (in het westen van Zweden) kan je naar een Nobelmuseum. Dit museum draagt de naam Alfred Nobel’s Björkborn en is ondergebracht in het zomerhuis van Alfred Nobel op Landgoed Björkborn. Hij bracht hier zijn drie laatste levensjaren door. Je vindt er onder andere een reconstructie van zijn laboratorium.

Een nobel menu in Stadshuskällaren – Stockholm

Posted in Stockholm by

Restaurant Stadshuskällaren bevindt zich in de kelders van Stadshuset, het stadhuis van Stockholm. Het restaurant opende voor het eerst in 1922 en heropende in 2012 na grondige renovaties. De chef van dit restaurant, Andreas Hedlund, is ook verantwoordelijk voor het banket dat elk jaar op 10 december geserveerd wordt in de Blauwe Zaal van het Stadshuis, na de uitreiking van de Nobelprijs. Hij stelt het nobelmenu ook op.

Nobelmenu Stadshuskällaren (2)

Naast de gewone kaart kan je in Stadshuskällaren ook alle menu’s van het banket van de Nobelprijs sinds 1901 proeven. Dit kan enkel op reservatie en voor groepen vanaf 10 personen. Goedkoop is het niet maar het is zeker en vast een unieke ervaring. Je betaalt 1695 SEK (ongeveer 180 euro) per persoon voor het driegangenmenu met aangepaste dranken inbegrepen. Dit menu wordt geserveerd in het originele porseleinen servies. Ben je eind november of in december in Stockholm dan is het Julbord van Stadshuskällaren ook een aanrader. Je betaalt tussen de 55 en 75 euro pp voor het kerstbuffet. Let wel: 10 december is het restaurant steeds gesloten omwille van het Nobelbanket!

Nobelmenu

Een Nobelmenu moet uiteraard aan heel wat voorwaarden voldoen. Zo houdt de chef er rekening mee dat de gebruikte ingrediënten duurzaamheid hoog in het vaandel dragen. Erg Zweeds dus. Maar duurzaamheid alleen is niet voldoende, de gerechten moeten ook op een andere manier een vleugje Scandinavië uitstralen. Daarnaast moet hij er ook rekening mee houden dat er genodigden vanuit de hele wereld op het Nobelbanket aanwezig zijn en er dus bv geen varken in de gerechten verwerkt mag worden.

Nobelmenu 2015

Ik had het absolute voorrecht en het grote geluk om mee te mogen aanschuiven in Stadshuskällaren voor het Nobelmenu van 2015. Dienster Sofia verwelkomde ons met de glimlach en wist heel wat te vertellen over het Nobelbanket.

Nobel porselein

Nobelmenu Stadshuskällaren (3)

Het Nobelmenu in het restaurant wordt in hetzelfde porselein geserveerd als tijdens het Nobelbanket. Het kan dus zomaar zijn dat je van een bord eet waar één van de vorige laureaten van de Nobelprijs ook van gegeten heeft! Een setje kost zo’n 5000 SEK! En dan hebben we het over een setje voor 1 persoon. Dat wil je niet graag laten vallen natuurlijk!
Het porselein is van Rörstrand en is ontworpen door de Zweedse Karin Björquist. De set glazen is van Orrefors. Het ontwerp is van Gunnar Cyrén. Deze Zweedse ontwerper ontwierp deze set naar aanleiding van de 90ste verjaardag van de Nobelprijs in 1991.

Châteauneuf-du-Pape

Nobelmenu Stadshuskällaren (1)

Wij kregen het menu van 2015 voorgeschoteld maar je kan dus elk menu sinds 1901 bestellen. Benieuwd naar alle menu’s? Hier vind je een mooi overzicht. Dit zijn steeds de originele recepten. Soms is er een kleine wijziging. Zo kan ik je verklappen dat de Châteauneuf-du-Pape Rouge 2010 ondertussen vervangen is door deze van 2011. Het allerlaatste druppeltje van de allerlaatste fles van 2010 verdween in mijn glas. Ik moet zeggen, deze wetenschap deed wel iets met mij! (Of was het eerder het feit dat ik niet gewend ben van zoveel wijn te drinken?)

Nobelmenu Stadshuskällaren (5)

Er was voor mij, als niet-vleeseter, een alternatief voorzien voor het hoofdgerecht met wild. Ik kreeg een lekker stukje zalm in de plaats. Dat de gerechten stuk voor stuk netjes gebalanceerd waren en een echte verwennerij voor het oog en je smaakpapillen moet ik je niet vertellen. Het was unieke ervaring om dit te mogen beleven!

Nobelmenu Stadshuskällaren (4)

Punsch

Als afsluiter kregen we nog een glaasje Punsch. Dit is normaal gezien niet in het Nobeldiner in het restaurant inbegrepen. Op het Nobelbanket wordt de Punsch wel geschonken. Tot slot kregen we ook een gehandtekend menu en een chocoladen medaille met de afbeelding van Alfred Nobel mee naar huis. A night to remember!

In het voetspoor van Alfred Nobel

Posted in Stockholm by

Alfred Nobel - Nobelmuseet (2)

Alfred Nobel – van dynamiet naar Prijs voor de Vrede

Weinig Zweden die wereldwijd gekend zijn maar zowel als revolutionair als controversieel bestempeld kunnen worden. De Zweedse chemicus en ingenieur Alfred Nobel (1833-1896) was tijdens zijn leven vooral gekend omwille van zijn experimenten met nitroglycerine. Nitroglycerine is een explosieve en vooral onstabiele vloeistof. Hij zocht uit hoe nitroglycerine stabieler gemaakt kon worden zodat het veiliger was om mee te werken. Op 3 september 1864 liep het echter fout. Bij één van zijn experimenten ontplofte zijn laboratorium. Hierbij vielen 5 doden, waaronder zijn jongere broer Emil.

Ook na het ongeluk waarbij zijn broer stierf, ging Alfred verder met onderzoek en experimenten. Het leidde in 1866 uiteindelijk tot de ontdekking of de uitvinding van het dynamiet. Ook zijn andere explosieve uitvindingen legden hem geen windeieren. Al snel werd hij multimiljonair, had hij 355 patenten én fabrieken en laboratoria in bijna 100 locaties verspreid over 20 landen.

Toen Alfred in 1888 in een Franse krant las dat hij gestorven was (een fout van de krant, niet Alfred maar zijn oudste broer Ludvig was gestorven) was hij erg aangedaan door de negatieve artikels over hem in de krant. Hij kreeg veel kritiek op zijn uitvindingen die heel wat menselijke slachtoffers hadden gemaakt. Dit was de aanleiding voor het testament van Alfred Nobel waarin hij het grootste deel van zijn erfenis in een fonds onderbracht. Alfred Nobel liet ruim 31 miljoen Zweedse kronen na. Het Nobelfonds beheert zijn erfenis. Vanuit dit Nobelfonds worden, met de rente, jaarlijks de Nobelprijzen gefinancieerd. Door postuum jaarlijks prijzen uit te reiken voor natuurkunde, scheikunde, geneeskunde, literatuur en voor de vrede, wou hij zijn naam zuiveren.

Alfred Nobel stierf na een beroerte, op 10 december 1896 in het Italiaanse San Remo. Tot op vandaag komen de bloemen voor het Nobelbanket uit San Remo.

Het Stockholm van Alfred Nobel

Nobelmuseum

Nobelmuseet Stockholm

Uiteraard mag het Nobelmuseum niet in dit lijstje ontbreken. Het museum is sinds 2001 gevestigd in het voormalige beursgebouw. Je leert er meer over het leven en de uitvindingen van Alfred Nobel en uiteraard staan ook alle laureaten van de Nobelprijs in de kijker.

Nobelmuseet (3)

Neem zeker ook de tijd voor fika in Bistro Nobel. Je kan er origineel Nobel-ijs proeven. Draai zeker ook je stoel eens om. Alle stoelen hebben onder de zitting namelijk een handtekening staan van één van de Nobelprijswinnaars.

Nobelmuseet (1)

Konserthuset

Konserthuset (1)

Dit blauwe gebouw op Hötorget is de plek waar elk jaar op 10 december de Nobelprijzen uitgereikt worden door de Zweedse koning Carl Gustav XVI.

Stadshuset

Stadshuset

Na de uitreiking in Konserthuset zakt het gezelschap af naar Stadshuset. In de Blauwe Zaal van het stadhuis van Stockholm volgt het befaamde Nobelbanket. Dit eetfestijn wordt gevolgd door een dansfestijn in de Gouden Zaal of Gyllene Salen.

Grand Hotel

Laureaten van de Nobelprijs slapen elk jaar in het Grand Hotel. Wie rond 10 december graag een kamer of suite in dit hotel wil boeken is er dus aan voor de moeite 🙂

Norra Begravningsplatsen

Op deze begraafplaats in Solna (dichtbij Hagaparken) is Alfred Nobel begraven. Ook het graf of eerder een gedenksteen van Ingrid Bergman kan je hier vinden. Het graf van Alfred Nobel vind je in ‘kvarter 04A, grafnummer 170’, niet ver van het infopunt.

Heleneborg

In de villa Heleneborg, vlakbij Lorensbergsgatan, bevond het laboratorium van Nobel (zijn vader) zich. Het is hier waar zijn jongere broer Emil omkwam bij een explosie in het onderzoek naar het latere dynamiet. Het is één van de laatste gebouwen (in het geel) op Söder Mälarstrand voor je bij Långholmen komt.

Vinterviken

Deze voormalige fabriek herbergt nu een park, een coffee bar en een evenementenlocatie maar het was op deze plek dat Alfred Nobel in 1866 dynamiet uitvond. Vinterviken ligt in Gröndal, net onder Stora Essingen.

Nobel locaties buiten Stockholm

Alfred Nobel reisde graag en vaak. Er zijn dus ook buiten Stockholm heel wat plaatsen te vinden met een link naar Nobel.

  • Het zomerhuis in Karslkoga (Värmland) is omgebouwd tot kleiner Nobelmuseum waar je onder meer een reconstructie van zijn laboratorium kan vinden.
  • Villa ‘Mijn Nest’ in San Remo kan sinds 2002 bezocht worden. Het huis is deels ingericht met de oorspronkelijke meubels. Er zijn regelmatig nieuwe tentoonstellingen.

De uitreiking van de Nobelprijzen is elk jaar op 10 december ook te volgen via de Zweedse radio en tv.