Browsing Category:

Typisch Zweeds




Melodifestivalen: de Zweedse start van de Eurovision-koorts

Posted in Typisch Zweeds by

De Zweden zijn goed in muziek. Muziek is hun nummer één exportproduct. Ik geloof dat de lange donkere winters daar voor iets tussen zitten. In de wintermaanden verzacht muziek de zeden, in de zomermaanden vieren ze het licht en de warmte en ook daar hoort muziek bij. Terwijl de rest van Europa vaak wat lacherig doet over het Eurovisiesongfestival, is het in Zweden big business! De Eurovision-koorts begint al in februari als de Zweden hun kandidaat kiezen in de nationale preselecties: Melodifestivalen.

Populair

SVT, de Zweedse radio en tv, organiseert Melodifestivalen om hun kandidaat voor het Eurovisiesongfestival te selecteren. Deze nationale voorrondes zijn immens populair. Zowat de helft van de Zweedse bevolking zit op dat moment voor de televisie! Melodifestivalen is er populairder dan het Songfestival zelf. Heel wat grote Zweedse artiesten doen dan ook mee aan Melodifestivalen, niet alleen om kans te maken op een plaatsje in het Eurovisiesongfestival maar vooral omdat het een mooie promotie is voor hun nieuwe plaat.

Elke voorronde vindt plaats in een andere stad. Na de voorrondes is er ook nog Andra Chansen, een herkansing voor nummers die zich niet rechtstreeks konden plaatsen. De finale vindt meestal plaats in de Friends Arena in Solna (Stockholm).

Melodifestivalen was altijd al populair maar sinds Christer Björkman de producer is, scheert het programma nog hogere toppen en konden ze ook al enkele Eurovision overwinningen binnenhalen. Helemaal fangirling dus toen ik Christer Björkman aan de bar van mijn hotel zag zitten op de afterparty van het Eurovisiesongfestival 2016 in Stockholm!

De geschiedenis van Melodifestivalen

Melodifestivalen werd voor de eerste keer georganiseerd in 1959. Sinds 2002 is de taalkeuze voor Melodifestivalen vrij (in 1999 veranderde dit al voor het Eurovisiesongfestival) maar toch kiezen heel wat Zweedse artiesten toch nog voor een liedje in het Zweeds tijdens de voorrondes. In 1999 was het Charlotte (toen nog Nilsson, nu Perelli) die Melodifestivalen won met Tusen och en Natt. Ze trok met de Engelse versie Take me to your Heaven naar het grote Songfestival.

Sinds het prille begin van Melodifestivalen is het een jury die de winnaar bepaalt. Sinds 1999 mag het publiek ook meestemmen via telefonische voting. In 2002 kwamen er dan ook halve finales bij zodat het aantal deelnemers uitgebreid kon worden tot 32. Naast een aantal vaste waarden duiken elk jaar ook nieuwe namen op in de selectie voor Melodifestivalen. SVT kiest 16 liedjes uit de ingezonden bijdrages, daarnaast houden ze 15 plaatsen open voor artiesten die ze speciaal uitnodigen om deel te nemen. Het 32ste liedje komt uit Webbjoker, een online competitie voor artiesten wiens werk nog niet te koop is.

Melodifestivalen 2017

Melodifestivalen

Programledarna. David Lindgren, Clara Henry och Hasse Andersson. Foto: Janne Danielsson (SVT)

Met de ervaren Charlotte Perelli en Loreen (beiden wonnen eerder al Melodifestivalen én het Eurovisiesongfestival) en heel wat andere bekende namen, belooft het een spannend jaar te worden. Ik zal alvast elke zaterdagavond klaarzitten in de zetel met chips! Van zodra er een Spotify-lijst is met de liedjes van de deelnemers, zal je deze hier ook vinden.

Wil je zelf ook kijken naar Melodifestivalen? Dat kan via SVT play, zaterdag om 20u!

Lagom – goed genoeg is het nieuwe perfect

Posted in Typisch Zweeds by

Eén van de mooiste dingen aan de Zweedse taal zijn de woordjes die je eigenlijk niet letterlijk kan vertalen. Ik denk dan aan fika, maar ook aan orkar (energie hebben voor) of lagom. Fika en lagom zijn daarbij ook nog eens woorden die zo typisch zijn voor de Zweedse cultuur.

Als je naar Zweden reist dan hoor en zie je het woordje fika overal. Het woordje lagom zal je niet zo snel opvallen. De betekenis ervan des te meer. Lagom was lange tijd in de running als naam voor deze website. Navraag in mijn Zweedse vriendenkring leerde me echter dat dit begrip niet door iedereen even positief onthaald wordt. Vooral de jongeren willen wel eens meer dan ‘lagom’.

Lagom är bäst

Wat betekent lagom?

Zoals ik in de inleiding van dit artikel al schreef: lagom kan je niet letterlijk vertalen. ‘Precies genoeg’ komt het dichtst in de buurt. Niet te veel, niet te weinig. Bijna perfect. Het gaat om balans. Het is niet zo negatief als het woordje ‘voldoende’.

Alles kan lagom zijn. Je kan lagom köttbullar op je bord hebben liggen, je huis kan lagom zijn,… Het gaat om hoe je in het leven staat, hoe je je voelt,… Als je er even bij stil staat, voel je het begrip al snel aan.

Het ontstaan van lagom

Het woord lagom zou zijn oorsprong vinden in de tijd van de Vikings. Ze dronken uit dezelfde beker, aten uit dezelfde schotel. Ze moesten dus zorgen dat er genoeg was voor iedereen. De beker ging het hele team (laget) rond (om).

Volgens de Zweedse Academie komt het woord lagom van een van de oude naamvallen van ‘lag’ (volgens de wet). Lag betekent ook ‘gemeenschappelijk’. I olag is dan weer ‘niet in orde’.

Lagom är bäst

Zweden houden niet van gestoef. Doe maar gewoon, vinden ze. Ze dragen gematigdheid hoog in het vaandel. Zweden doen hard hun best om niet op te vallen. Ze temperen hun gevoelens en zullen zelden over hun verwezenlijkingen praten. Bescheidenheid siert. De wet van Jante die diep in de Zweden ingebakken zit, zit daar ook voor iets tussen. “Je moet niet denken dat je speciaal bent.”

Sommige Zweden en dan vooral de jongeren willen af en toe graag losbreken van dat lagom. Ze zien het eerder negatief en willen niet middelmatig zijn maar er ook eens uitspringen. Ze voelen zich beperkt.

Het is heel die lagom levenstijl die er ook voor zorgt dat Zweden tot de gelukkigste mensen ter wereld behoren. Ze kijken niet enkel naar zichzelf maar zien ook het grotere plaatje en zijn sociaal bewust. Zo zijn ze ook erg bekommerd om het milieu. Door hun lagom-filosofie is hun leven minder gecompliceerd.

H&M en Ikea danken hun succes ook aan deze ‘not too little, not too much, just right’-filosofie. Hun producten zijn toegangelijk voor iedereen en functioneel maar ze zijn ook weer niet té mooi.
Fika is ook een mooi lagom voorbeeld: ze werken niet meer/langer dan nodig en nemen op tijd en stond een break. Ze beseffen dat balans – niet te veel, niet te weinig – een belangrijke factor tot geluk is.

Zweedse series en films op Netflix (in België)

Posted in Typisch Zweeds by

Ben je ook fan van Zweedse series en films en heb je een abonnement op Netflix? Dan is deze blogpost voor jou!

Zweedse series op Netflix - The Bridge

Zal ik je eens een geheimpje verklappen? Eigenlijk vind ik de meeste Scandinavische series en films veel te spannend. Ik kijk vooral voor de taal. Meestal kijk ik na zo’n spannende aflevering nog even naar iets luchtigers voor ik ga slapen.

Op Canvas krijg je af en toe een Zweedse serie voorgeschoteld. Ze toonden eerder al The Bridge en momenteel kan je kijken naar Midnight Sun en Jordskott. Uiteraard kan je ook dvd’s kopen. Ik ga voor dit artikel uit van de Zweedse series en films die je via Netflix België kan bekijken.

Je kan via de zoekinstellingen naar ‘Zweedse series en films’ op Netflix zoeken maar ik merkte dat niet alle series en films dan getoond worden. Het aanbod van Netflix hangt trouwens af van het land waarin je je bevindt. Ik probeerde ooit mijn taalinstellingen naar Zweeds te veranderen maar heb niet de indruk dat ik nu een ruimer Zweeds aanbod krijg.

Ik probeer mijn best te doen dit lijstje Zweedse series op Netflix up-to-date te houden maar het kan dus zijn dat je een bepaalde serie of film niet (meer) te zien krijgt op Netflix. Ook als je een nieuwe reeks of film ontdekt in het Netflix-aanbod mag je het me altijd laten weten! (Ik voeg er zelf de komende dagen/weken nog enkele aan toe die ik eerst nog wil bekijken).

Zweedse series op Netflix

Bron/Broen – The Bridge

De internationaal bejubelde reeks ‘The Bridge’ was mijn kennismaking met Nordic Noir. De brug tussen Kopenhagen en Malmö staat in de eerste reeks centraal als er een lichaam in het midden van de brug gevonden wordt. Rechercheurs Saga en Martin worden op de zaak gezet en hebben 10 afleveringen de tijd om de zaak, die ingewikkelder is dan op het eerste zicht lijkt, op te lossen. De eerste twee reeksen kan je momenteel op Netflix bekijken. Reeks 3 was dit najaar op Canvas en ik vermoed dat deze er dus binnenkort aankomt op Netflix.

Leuk weetje: momenteel nemen ze in Malmö de vierde en laatste reeks van The Bridge op. Wie wil weten waar ze de eerste 3 reeksen opnamen vindt de meeste filmlocaties hier.

Modus

Dit is de laatste Zweedse misdaadreeks die ik bekeek. Ik schreef het hierboven al, de meeste Nordic Noir-series zijn te spannend voor mij. Zolang de rechercheurs zelf niet betrokken zijn of in gevaar zijn lukt het me nog maar in Modus komt de dader wel heel dicht bij Inger Johanne Vik en haar gezin. Nagelbijten dus!

Fjällbackamorden – Fjällbacka murders

Grappig want ik volgde de Zweedse schrijfster Camilla Läckberg en haar familie al op Instagram voor ik deze detectiveserie gezien had. In deze reeks helpt de misdaadschrijfster Erica Falk haar man met het oplossen van de moorden in Fjällbacka, een dorpje niet ver van Göteborg (wat net als het Ystad van Wallander nu heel wat fans van de reeks over de vloer krijgt).

Camilla Läckberg haar (ex-)man is trouwens ook politie-agent. Waar zou ze de mosterd gehaald hebben?

Arne Dahl

Spannende misdaadreeks over een speciaal samengesteld team rechercheurs die de internationale criminaliteit moeten aanpakken. De rechercheurs groeien snel tot een hecht team. Mij is vooral bijgebleven hoe Kerstin Holm belt met haar smartphone. Misschien dat ik me op zoiets concentreer als het me anders te spannend wordt…

Johan Falk

Johan Falk komt terecht op de GSI, een speciale unit van de Zweedse politie. Al snel heeft hij zijn eigen informant, codenaam Lisa. Er zijn in totaal 15 films en ik denk niet dat ze allemaal op Netflix staan maar ze zijn zeker de moeite om te bekijken. Let wel: er vallen vrij veel doden en wordt lustig op los geschoten. Normaal gezien ‘not my cup of tea’ maar de knappe Johan Falk en het Zweeds maakt veel goed 😉

Maria Lang Mysteries: Crimes of Passion

Een detectivereeks die zich afspeelt in de jaren’50. Het koppel Puck en Eje helpt politieman Christer met het oplossen van verschillende misdaden. De eerste film (elke aflevering staat op zichzelf en duurt anderhalf uur) speelt zich af tijdens het Midzomerfeest. Als kijker denk je het te weten, maar ben je wel juist?
Op Netflix staat het onder thrillers maar zo beangstigend vond ik het niet. Het lijkt me eerder een goede whodunnit. Precies spannend genoeg voor mij om nog voor het slapen gaan naar te kunnen kijken.

Tjockare än vatten – Thicker than water

Ik zag dat deze dramareeks nu ook op Netflix stond. Ik zag er in Zweden al een paar afleveringen van, zonder ondertitels. Het staat dus op mijn lijstje om nog eens opnieuw te kijken. In het kort: 3 broers moeten samenwerken om het gastenverblijf van de familie te redden. Uiteraard gaat dit niet zonder slag of stoot.

Annika Bengtzon: Crime Reporter

De openingscène van deze misdaadserie neemt je mee naar het Nobeldiner. Zeker als je het stadshuis van Stockholm ook al eens bezocht hebt, ben je meteen mee in het verhaal. Journaliste Annika Bengtzon gaat op onderzoek uit. Elke aflevering is een apart verhaal maar natuurlijk zit het verhaal rond het persoonlijk leven van de hoofdrollen door alle afleveringen verweven.

Wallander

De Wallander-reeks die op Netflix staat (of stond want ik vond het niet meer terug?) is niet de originele reeks maar de Britse remake. Ik heb dus niet verder gekeken 🙂 Maar als de taal er niet toe doet: de Britse Wallander is ook in Ystad gefilmd.

Bij deze een oproepje aan Netflix: zetten jullie de Zweedse Wallander ook eens in jullie aanbod aub?

30 grader i februari – 30 degrees in February

De donkere winters doen veel Zweden kiezen voor een wintervakantie naar de zon. Thailand is daarbij een populaire bestemming. In de Zweedse dramareeks ’30 grader i februari’ volg je het verhaal van Kajsa, een moeder en haar 2 dochters die naar Thailand emigreerden, het verhaal van Glenn, een Zweed die verliefd wordt op een ladyboy en het verhaal van Majlis een oudere dame die er als duikgids gaat werken. Ik zag 2 seizoenen en in oktober raakte bekend dat er ook een derde seizoen zou komen.

Blå ögon – Blue Eyes

Een politieke thriller waarin niets is wat het lijkt. Elin Hammar ontdekt al snel dat niet iedereen (niemand?) te vertrouwen is als ze dieper graaft in de verdwijning van haar voorgangster Sarah Farzin. De Zweedse parlementsverkiezingen komen eraan en het spel wordt hard gespeeld. Na het zien van de reeks kan je bijna niet anders dan pleiten voor een verdraagzamere samenleving. En hopen dat de politiek niet echt zo in elkaar zit.

Zweedse films op Netflix

De Millenium-triologie

Wellicht ben ik één van de weinige personen die deze boeken nog niet gelezen heeft? De films bekeek ik vorig jaar op Netflix. Ik vrees dat mijn mening hier haaks staat op die van de meeste mensen die de films gezien hebben of het boek gelezen hebben maar dit was mijn ding niet. Ik kan er niet direct de vinger op leggen waarom precies. Het verhaal zit goed in elkaar en het is schitterend geacteerd maar het raakte me niet.

Hundraåringen som klev ut genom fönstret och försvann

Dit was het eerste Zweedse boek dat ik las. Het boek Hundraåringen is echt schitterend! Zoals wel vaker is het boek beter dan de film maar ik bekeek de film met plezier al een paar keer. Het gaat om een honderdjarige man die op de dag van zijn 100ste verjaardag uit het rusthuis ontsnapt. In zijn vlucht neemt hij een reiskoffer mee. Wat volgt is een avontuurlijke tocht door Zweden, afgewisseld met flashbacks uit zijn uitzonderlijke leven. Verre van realistisch maar dat moet ook niet altijd. Het succes van het boek en de film zorgde voor een opvolger ‘De 101-jarige man’ die nu in de Zweedse cinemazalen te zien is.

Andere Scandinavische series op Netflix

Ken je alle Zweedse series op Netflix al vanbuiten maar heb je nood aan een portie Scandinavische klanken? Dan kan dit lijstje nog van pas komen. De Noorse series kon ik vrij vlot volgen. Bij de Deense moest ik wat vaker spieken naar de ondertitels.

Frikjent – Acquitted (Noors)

Ik keek deze 10-delige reeks in 2 avonden uit. Dat wil wat zeggen. Ik vond het ongelooflijk spannend. Het is geen typische misdaadserie. Eigenlijk gaat de hoofdverdachte na 20 jaar zelf op onderzoek. Zonder veel te willen verklappen: je moet wat geduld hebben want de ontknoping volgt pas helemaal op het einde.

Dag (Noors)

Deze komische reeks ben ik nu aan het bekijken. Eerlijk gezegd vond ik de eerste 2 afleveringen niet zo goed. Not my kind of humor – een beetje te droog. Maar laat dat je niet afschrikken. Misschien vind jij het wel grappig. En misschien vind ik de resterende afleveringen (er zijn 4 seizoenen Dag te bekijken) ook leuk… Kortweg gaat het over een relatietherapeut die koppels die in therapie komen aanraadt om te scheiden. Plezant om eens wat Noors te horen en te ontdekken hoeveel je er toch van begrijpt als je Zweeds spreekt.

Dicte (Deens)

Net als Annika Bengtzon is ook Dicte journaliste. Ze kan het niet laten om haar eigen onderzoek te voeren naar (lokale) misdaden. In tegenstelling tot Annika Bengtzon is Dicte wat minder spannend maar daarom niet minder verrassend.

Rita (Deens)

Het moet niet altijd spannend zijn. Rita is dolkomisch! Er is ook een spin-off Hjørdis. Rita is een schooljuffrouw maar dan van de speciale soort. Thuis heeft ze haar handen vol met haar tienerzonen. En dan is er nog het schoolhoofd die ook een speciale rol speelt in haar leven.

The Team (internationaal)

Eigenlijk weet ik niet of deze reeks hier wel een plaatsje verdient. De meeste dialogen spelen zich in het Engels af. Maar er is ook wat Zweeds en Deens te horen! Er zijn zelfs dialogen in het Nederlands en Duits. Het verhaal duurt me bij momenten wat te lang maar verder vind ik het wel plezant dat er zo van die internationale reeksen gemaakt worden.

Welke Zweedse series of films op Netflix mag ik niet missen? Welke Zweedse series of films zouden jullie graag nog op Netflix zien verschijnen?

Affiliate